دنیای حشرات

اخوندک

آخوندک
دوره سنگواره: کرتاسه - امروز
یک آخوندک از هند
یک آخوندک از هند
آخوندک غول‌پیکر آفریقایی، Sphodromantis viridis
آخوندک غول‌پیکر آفریقایی، Sphodromantis viridis
طبقه‌بندی علمی
دامنه: یوکاریوت‌ها
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
زیررده: یکروزه‌مانندها (pterygota)
فرورده: Neoptera
بالاراسته: Dictyoptera
راسته: آخوندک‌ها (Mantodea)
خانواده‌ها


آخوندَک یا شُتُرزَنَک را به هر یک از حشرات راسته آخوندک‌ها (Mantodea) گویند. این حشره به نامهای فال‌بین و قاطرکُش نیز معروف است چون از آب دهان این حشره قاطر مسموم می‌شود.

آخوندک حشره‌ای است سبزفام، ملخ‌وش، باریک و کشیده با پاهای دراز، سر بزرگ و دو جفت بال،[۱] که هنگامی که آرام می‌ایستد پاهای خود را مانند دو دست به سمت جلو نگه می‌دارد و در این حالت از این جهت که انگار که دارد دعا می‌خواند، او را در فارسی آخوندک و در بسیاری از زبان‌های فرنگی، ‎Mantis، Mantodea یا مانند آن می‌خوانند؛ چون که Mantis واژه‌ای یونانی به معنای پیغمبر است. برای تأکید بر این معنا حتی در زبان انگلیسی، گاه نام این جانور را با صفت «نیایشگر» هم همراه می‌کنند و آن را Praying Mantis می‌خوانند.[۲] آخوندک بسیار خون‌آشام است و حتی به همجنسهای خود هم رحم نمی‌کند. این حشره می‌تواند مدت درازی را بدون آب و خوراک تاب آورد. آخوندک تنها حشره‌ای است که قادر است سر خود را به اطراف بچرخاند. آن‌ها بیشتر در لای شاخ و برگ درختان زندگی می‌کنند و با خویشتن را به شکل شاخه‌ای کوچک مانند کردن، طعمه‌های خویش را می‌فریبند.[۳] هرگاه مگسی به نزدیک این حشره بیاید دستها را به سویش دراز می‌کند آن را می‌گیرد و سپس آرام آرام به خوردنش مشغول می‌شود. آخوندک‌ها چون حشره‌های زیان‌آور برای برزیگری و باغداری را می‌شکرند، برای این پیشه‌ها نیکو و سودمند هستند.[۱] آخوندک دارای ۸۰۰ گونه‌است. ۲۰ نوع از آنها در آمریکای شمالی یافت می‌شود که همگی بالهایی به رنگ قهوه‌ای یا سبز و اندامی حدود ۵ سانتیمتر دارند.

برخی از گونه‌های آخوندک

آخوندک در حال خوردن یک مگس
  • Acanthops falcata - آخوندک برگِ مُرده ونزوئلایی
  • Acanthops fuscifolia - آخوندک برگ مرده گرمسیری
  • Acanthops tuberculata - برگ مرده گرمسیری
  • Acromantis sp. - آخوندک مشتزن
  • Ameles decolor
  • Ameles spallanziana
  • Alalomantis muta - آخوندک کامرونی
  • Asiadodis squilla - آخوندک سپردار آسیایی
  • Blepharopsis mendica - آخوندک ژاژ
  • Brunneria sp. - آخوندک تَرکه‌ای
  • Brunneria borealis - آخوندک شاخه‌ای
آخوندک استرالیایی
  • Camelomantis sondaica
  • Ceratocrania macra
  • Ceratomantis saussurii
  • Choeradodis rhombicollis - آخوندک سپردار گرمسیری
  • Choeradodis stalii
  • Cilnia humeralis
  • Creobroter meleagris - آخوندک گُلی
  • Creobroter gemmatus - آخوندک گلی هندی
  • Creobroter pictipennis - آخوندک گلی هندی
  • Creobroter elongata - آخوندک گلی
  • Deroplatys angustata - آخوندک برگ مرده
  • Deroplatys desiccata - آخوندک برگ مرده
  • Deroplatys lobata - آخوندک برگ مرده
  • Deroplatys truncata - آخوندک برگ مرده
  • Empusa fasciata
  • Empusa pennata
  • Eremiaphila zetterstedti
  • Euchomenella heteroptera - آخوندک سرشاخه
  • Gongylus gongylodes - آخوندک ویالون
  • Gonatista grisea - آخوندک جوگندمی
  • Heterochaeta strachani
  • Hierodula membranacea - آخوندک بزرگ آسیایی
  • Hierodula grandis - آخوندک بزرگ هندی
  • Hierodula patellifera - آخوندک هندی-آرامی
  • Hierodula parviceps - آخوندک فیلیپینی
  • Hoplocorypha sp.
  • Humbertiella ceylonica
  • Hymenopus coronatus - آخوندک ارکیده
  • Idolomantis diabolica - آخوندک شیطان
  • Idolomorpha madagascariensis
  • Ischnomantis gigas
  • Iris oratoria - آخوندک مدیترانه
  • Liturgousa sp. - آخوندک گلسنگ
  • Macromantis hyalina
  • Mantis religiosa - آخوندک اروپایی
  • Miomantis paykullii - آخوندک مصری
  • Miomantis abyssinica - آخوندک مصری
  • Odontomantis sp. - آخوندک مورچه‌ای
  • Oligonicella scudderi - آخوندک اسکادر
  • Orthodera novaezealandiae - آخوندک نیوزلندی
  • Otomantis sp. - آخوندک مشتزن
  • Oxyopsis gracilis - آخوندک پرویی
  • Oxyopsis peruviana - آخوندک پرویی
  • Oxyothespis dumonti
  • Parasphendale agrionina - آخوندک پَرغنچه‌ای
  • Parasphendale affinis - آخوندک باندپیچی آفریقایی
  • Paratoxodera cornicollis - آخوندک ترکه‌ای بزرگ مالزی
  • Phyllocrania paradoxa - آخوندک شبح
  • Phyllovates chlorophaea
  • Plistospilota guineensis
  • Polyspilota aeruginosa
  • Popa spurca - آخوندک سرشاخه
  • Pseudocreobotra ocellata - آخوندک گلی خاردار
  • Pseudocreobotra wahlbergii - آخوندک گلی خاردار
  • Pseudovates arizonae - آخوندک تکشاخ آریزونا
  • Rhombodera basalis - آخوندک سپردار بزرگ مالزی
  • Rhombodera extensicollis - آخوندک سپردار بزرگ
  • Rhombodera megaera - آخوندک سپردار بزرگ
  • Sphodromantis balachowskyi - آخوندک آفریقایی
  • Sphodromantis lineola - آخوندک آفریقایی
  • Sphodromantis rubrostigma - آخوندک آفریقایی
  • Sphodromantis centralis - آخوندک آفریقایی
  • Sphodromantis viridis - آخوندک آفریقایی
  • Sphodromantis gastrica - آخوندک آفریقایی
  • Stagmatoptera hyaloptera
  • Stagmomantis californica - آخوندک کالیفرنیا
  • Stagmomantis carolina - آخوندک کارولینا
  • Stagmomantis limbata - آخوندک حاشیه‌دار
  • Stagmomantis floridensis - آخوندک فلوریدا
  • Sibylla pretiosa
  • Tamolanica tamolana
  • Tarachodes afzelii
  • Tarachodula pantherina
  • Theopropus elegans - آخوندک برازنده
  • Tisma freyi
  • Taumantis sigiana - آخوندک سبز چمنی
  • Tenodera australasiae
  • Tenodera angustipennis - آخوندک باریک‌بال
  • Tenodera sinensis - آخوندک چینی
  • Toxodera denticulata - آخوندک ترکه‌ای بزرگ مالزی
  • Yersiniops sophronicum - آخوندک زمینی یرسین
  • Yersiniops solitarium - آخوندک زمینی شاخدار
  • Zoolea lobipe
+ نوشته شده در  سه شنبه دهم خرداد 1390ساعت 21:19  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

کک

کک

تصویر میکروسکوپی از یک کک
طبقه‌بندی علمی
گروه: Eukaryota
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
زیررده: بالداران[۱]
فُرورده: نوبالان[۲]
بالاراسته: درون‌بالداران[۳]
راسته: لوله‌بالان[۴]
لاتریه٬ ۱۸۲۵
فروراسته‌ها

Ceratophyllomorpha
Hystrichopsyllomorpha
Pulicomorpha
Pygiopsyllomorpha

نام‌های علمی مترادف
Aphaniptera

کَک‌ها حشرات بدون بال، خونخوار، بسیار ریز و از راسته سیفوننپترا هستند که کمتر از ۳ میلی‌متر طول دارند. کک ها حرکتهای جهشی دارند. ککها بیشتر از پستانداران و گاهی از پرندگان خونخواری می کنند. به طور کلی از 3000 گونه کک فقط 12 گونه به انسان حمله می کنند. مهمترین گونه های کک، کک جوندگان، کک انسان و کک گربه (Ctenocephalides felis) و کک سگ (Ctenocephalides canis) هستند. گزش آنها باعث تحریک، ناراحتی شدید و خونریزی می شود. کک جوندگان ناقل مهم طاعون خیارکی و تیفوس منتقله توسط کک است. کک های گربه کرمهای نواری (ستودها) را منتقل می کند. کک تونگا ( کک شنی) پوست انسان را سوراخ کرده و باعث عفونت می شود. کک هایی که انسان را می گزند در بیشتر نقاط جهان یافت می شوند.کک ها از جمله پارازیتهایی هستند که در تهران اغلب منازلی که حیوانات خانگی از جمله سگ و گربه نگه داری میشود را در گیر می کنند. عمومیترین انگل در سگ ها در حقیقت از طریق کک به او سرایت میکند. عموماً کک های سگ در اروپا یافت می شوند بطوری که کک های گربه عموماً در آمریکا یافت می شوند. کک های گربه در موارد نادر با خود بیماریهایی را حمل میکنند. کک ها می توانند به لباسها یا حیوان شما بچسبند. آنها در حیاطها، پرورش گاههای سگ و گربه، جنگلها و پارکها یافت می شوند یا در مکانهای دیگری که حیوانات در آنجا زندگی میکنند. چون برای آنکه اینها مکانهایی هستند که آنها می توانند میزبانهای خود را پیدا کرده و تولید مثل کنند. یک کک ماده می تواند در روز 50 تا تخم بگذارد. بر اساس تحقیقات آزمایشگاهی همانگونه که در تصویر هرم چرخه زندگی کک ها در کادر مقابل مشاهده می نمایید، فقط 50% از تخمهای هر کک به لارو تبدیل می شوند و در حدود 35% از لاروها موفق به تنیدن پیله و تشکیل پوپ می گردند . جای خوشبختی است که از کل تخم های اولیه کک فقط 5% آنها به بالغ تبدیل می گردند.چرخه زندگی ککها شامل 4 مرحله تخم، لارو، شفیره و بالغ است. کک های بالغ 1-4 میلیمتر طول و بدنی بیضی شکل دارند و در طرفین فشرده و بدون بال هستند.همچنین پاهای آن ها رشد مناسبی داشته و برای پریدن سازگاری دارند. تخم ککها حدود 0.5 میلیمتر طول دارد، تخم مرغی شکل و سفید می باشد . کک روی میزبان خود تخم گذاری می کند، که این تخمها از بدن میزبان روی فرش، زمین، خاک یا هر جای دیگری میافتند و در شرایطی که دمای هوا اندکی بالا و هوا نسبتاً مرطوب باشد می توانند دوام بیاورند و چرخه زندگی خود را کامل کنند . در عرض 10 روز پس از قرار گرفتن تخم در محیط مناسب، لارو کرم مانندی که فاقد ضمائم حرکتی است خارج می شود. این لاروها از زیر سطح خاک حرکت می کنند و یا اگر داخل اتاق باشد به داخل فرشها و یا شکافهای کف نفوذ می کنند، لاروها از مدفوع ککهای بالغ تغذیه می کنند و در عرض 5-12 روز پیله ای ابریشم مانند ( silk like cocoon ) در اطراف خود تولید و در آن شفیره گذاری می کنند . خروج حشره بالغ از پیله بسته به شرایط ممکن است از 5 تا 140 روز طول بکشد، پس از خارج شدن حشره بالغ از پیله، خود را به میزبانش می رساند و ادامه عمرش را که حدود 100 روز می باشد روی میزبان سپری می کند . چرخه زندگی کک معمولاً در عرض 3-4 هفته کامل می شود . ککها 48 ساعت پس از اولین خونخواری، جفت گیری کرده و به تولید تخم می پردازند . ککها نسبت به سرما حساسند و در زمستان قادر به تحمل سرمای هوای بیرون از منزل نیستند .ساختمان هایی كه هوای گرم و مرطوب و غذای كافی وجود دارد بسر می برند.

 



+ نوشته شده در  سه شنبه دهم خرداد 1390ساعت 21:15  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

زنجره

زنجره

زنجره فصلی Tibicen linnei
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
راسته: نیم‌بالان[۱]
زیرراسته: گردن‌پوزه‌ئیان[۲]
فروراسته: زنجره‌ریختان[۳]
بالاخانواده: زنجره‌سانان[۴]
خانواده: زنجرهیان[۵]
Westwood٬ ۱۸۴۰
Subfamilies

Cicadettinae
Cicadinae
Tettigadinae
Tibiceninae
See also article text.

زَنجـِره یا مو یا جیرجیرک دشتی گونه‌ای حشره است از راسته نیم‌بالان (Hemiptera)، رده زنجره‌ریختان (Cicadomorpha) یا Auchenorrhyncha که دارای چشمانی ریز و با فاصله از هم بر روی سر و بال‌های شفاف ترانما با رگ‌بندی زیاد است.

زنجره‌ها با ملخ‌ها خویشاوندی ندارد بلکه خویشاوند زنجرک‌ها (leafhoppers) و حشره بزاقدار (spittle-bugs) است.

حدود ۱۵۰۰ گونه زنجره در جهان وجود دارد که غالبا در مناطق معتدل گرم تا گرمسیر سکونت دارند. برای مثال ۲۰۲ گونه در استرالیا، ۱۰۰ گونه در جزایر اسپانیا و تنها یک نمونه در پادشاهی بریتانیا می‌زید. گونهٔ بریتانیایی آن در ۶۱ درجهٔ شمالی پراکنده‌اند. این حشرات عموماً درخت کاج را ترجیح می‌دهند ولی در لاروهای پیر پوست اندازی بر روی ساقهٔ علف و گاه سرخس نیز دیده شده‌است. به طور کلی چرخهٔ حیات جیرجیرک‌ها چندین ساله‌است و اکثر این دوره به صورت لارو و زیر زمین سپری می‌شود. حشرهٔ نا بالغ با سوراخ کردن ریشهٔ گیاه و مکیدن شیرهٔ آن تغذیه می‌کند. در بعضی گونه‌ها زمان زیادی تا بلوغ و جیرجیرک شدن صرف می‌شود. از جمله magicicada از آمریکای شمالی که به علت چرخهٔ حیات ۱۷ ساله اش شهرت دارد. همه حشرات به‌وسیله پرواز کردن از خطر فرار می‌کنند، اما ملخها وجیرجیرکها جهش می‌کنند. این حشرات سنگین دارای پاهای سنیگنی در عقب بدن خود هستند. این حشرات معمولاً می‌تونند ۱ متر (۳ پا) یا بیشتر جهش کنند.

پپپپپپپ

 

چرخهٔ زندگی زنجره‌ها

سه چرخهٔ اصلی برای زندگی زنجره‌ها وجود دارد که هر یک از این گونه‌ها دارای ۲ فرمت ۱۳ و۱۷ ساله‌است. M.Septendecim، M.Septendecula و M.Cassini که به اختصار آن‌ها را decim، decula و cassini می‌خوانیم، اسامی این سه گاهنامه جیرجیرک هاست. در این سه گونه، Decim بیشترین تراکم را در شمال، Cassini بیشترین تراکم را در می‌سی سی پی و Deculaدر هر قسمت کمیاب است. لاروهای یک دوره در گونهٔ ۱۳ ساله بیشتر در محدوده مناطق مرکزی توزیع جیرجیرک‌ها و در نمونهٔ ۱۷ ساله در شمال، شرق و غرب به دنیا می‌آیند. البته امکان اینکه دلیل ۱۳ یا ۱۷ ساله بودن دوره‌ها چیز دیگری باشد، دور از ذهن نیست. بعضی از متخصصان این مساله را به زمان بلوغ و تعداد مولد جدا که می‌تواند در سال‌های مختلف پدیدار شود، ارتباط می‌دهند. جمعیت جیرجیرک‌ها را لاروهای منتخبی تشکیل می‌دهند که به تنظیم زمان چرخه شان بستگی دارد. فرضیات نشان می‌دهند که هر دوره شامل ۳۰ لارو ۱۳ و ۱۷ ساله‌است که از این تعداد ۱۲ لارو ۱۷ ساله و تنها ۳ لارو ۱۳ ساله بالغ شده و در این صورت ۱۵ جیرجیرک حتماً مشاهده خواهد شد. دورهٔ ظهور جیرجیرک‌های ۱۳ و ۱۷ ساله، هر ۲۲۱ سال یک بار روی هم می‌افتد و لاروهای ۱۳ و ۱۷ ساله به طور هم‌زمان جیرجیرک می‌شوند. آخرین بار این اتفاق در ۱۸۹۷ رخ داد و دفعه بعد در ۲۱۱۸ رخ می‌دهد. نرها و ماده‌ها در اواخر آوریل و اویل ژوئن اجتماع میکننند تا در گروه هم سرایان برای ۲ هفته آواز بخوانند و جفت گیری کنند. ماده‌ها به صورت پراکنده تخم ریزی می‌کنند و تخم‌ها پس از ۶ تا ۸ هفته سر باز کرده و لاروها مستقیما به داخل خاک می‌روند. ارزیابی‌های انجام شده نشانگر این حقیقت است که ۹۸٪ از لاروهای از تخم در آمده در دو سال نخست زندگی خود می‌میرند.

تولید مثل

بر عکس غالب راست بالان، زنجره‌ها به روبه رو ایستادن در طول مدت آمیزش تمایل دارند. در گونهٔ cicadatra guera آمیزش حدود یک ساعت طول می‌کشد.

تخم گذاری

Hashare-Hemiptera.JPG

تخم‌ها کپسول‌های بلندی هستند که در یک انتها نوک تیز می‌شوند. هر ماده حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ تخم در هر نوبت می‌گذارد. در تمام گونه‌های شناخته شده، والد تخم خود را روی مواد گیاهی می‌گذارد. تخم گذاری توسط حشرهٔ مادر در محل‌هایی که خانهٔ تخم‌ها (egg nests) نامیده می‌شود، انجام می‌گیرد. هر خانه حاوی تعداد کمی تخم صورتی روشن است و لاروها نیز پس از بیرون آمدن از تخم همچین رنگی دارند. حشرهٔ ماده در گونهٔ magicicada septendecim را می‌توان در هنگام بررسی شایستگی درخت برای تخم گذاری مشاهده کرد: ابتدا او شاخهٔ کوچکی را گرفته و با یکی از پاهای جلویش قطر شاخه را اندازه گیری می‌کند.اگر قطر آن بین ۳ تا ۱۱ نباشد عموماً تایید نمی‌شود. سپس با کشیدن پوزه اش بر شاخه و رسوخ در آن امکان ترکیب آن با ماده‌ای دیگر را می‌سنجد. آنگاه با کشیدن اندام تخم ریزش بر سطح چوب سختی و استحکام آن را می‌سنجد.پس از این مراحل تخم ریزی آغاز می‌شود. ساختن آشیانهٔ تخم و تخم گذاری، فعالیتی وقت گیر است.حشرهٔ ماده توسط اندام تخم ریز اره مانندش شیار یا سوراخی در چوب حفر نموده و در آن تخم گذاری می‌کند. این مراحل در طول مدت تخم گذاری چندین بار تکرار می‌شود. تخم‌های جیرجیرک تقریباً تخم مرغی شکل هستند.

لارو

لاروهای زنجره در گونه‌های مختلف بسیار شبیه به هم هستند. سر نسبت به حشرهٔ بالغ مخروطی تر است و پوزه‌ای قوی دارد. شاخک‌ها بلند تر و محکم تر از حشرهٔ بالغ است و چشم‌ها اندام‌هایی غایب هستند. بال‌ها بعداً پدیدار می‌شوند. قسمت قدامی سینهٔ حشره بسیار پیشرفته و قوی است و به کمک یکی از پاهای جلویی در حفاری‌های طولانی موثر است. شکم چاق و قطعه قطعه‌است. لارو حشره با پوسته‌ای یکپارچه پوشیده شده‌است و تنها پاهای جلویی آزادند. این پاها در بیرون آمدن حشره از آشیانهٔ تخم و پاایین رفتن استفاده می‌شوند و پس از سر باز کردن تخم بی درنگ خود را در جستجوی غذا دفن می‌کنند. لاروها از ریشهٔ گیاهان تغذیه می‌کنند و حفاری‌های عمیق در خاک و تغذیه از ریشه‌های طویل به صورت پی در پی و کاملاً غریزی است. تغذیه در لارو و حشرهٔ بالغ، با رسوخ در بافت چوبی و مکیدن شیرهٔ آن انجام می‌گیرد. این جیرهٔ غذایی شامل مقدار زیادی آب، شکر کم و اسید آمینهٔ فراوان است. بیشتر طول عمر در دورهٔ لاروی و در زیر خاک سپری می‌شود.

حشرهٔ بالغ

حشرهٔ بالغ ای شیرهٔ بافت چوبی تغذیه می‌کند. لذا می‌توان گفت که حشره در طول زندگی خود مایع زیادی مصرف می‌کند. اساسا شیره بافت چوبی شکر کمی دارد. جیرجیرک دید خوبی دارد و از قدرت شنوایی بالایی بر خوردار است. این حشرات، موجوداتی هشیار و بسیار محتاطند و از بال‌های خود جهت فرار از توجه انسان استفاده می‌کنند.

آواز خوانی

غالبا جیرجیرک‌های نر آواز می‌خوانند. در اغلب موارد با توجه به بررسی‌های انجام گرفته آهنگ‌ها به اندازهٔ کافی متمایز هستند که بتوان آنها را با توجه به هدف شان طبقه بندی نمود. جیرجیرک‌ها تقریباً همیشه در محل استراحت و عموماً بر روی گیاهان آواز خوانی می‌کنند ولی در مواردی هم در سوراخی داخل زمین انجام می‌گیرد. جیرجیرک‌ها به ندرت در هنگام پرواز آواز خوانی می‌کنند، با این حال در نمونه‌های اندکی ضبط شده‌است. جیرجیرک‌ها معمولاً در محلی رو به آفتاب آواز می‌خوانند و اغلب در روزهای آفتابی. در گذشته بیزاری جیرجیرک‌ها از آواز خوانی در روزهای مرطوب را به کار نکردن غشای نوازندهٔ بدن آن‌ها نسبت می‌دادند، اما حالا می‌دانیم که علت چیز دیگری است. جیرجیرک‌ها به وسیلهٔ ماهیچهٔ خاص و تسمه مانند دهل و نقاره (پوسته سخت دنده دار مخصوص) که بر بالای نخستین مقطع شکمی قرار دارد، موزیک می‌سازند. این ماهیچه پوست سخت شکم را می‌لرزاند و صدا تولید می‌شود. بر خلاف آنچه به نظر می‌رسد جیرجیرک‌ها بیش از یک نوع صدا می‌سازند، مثلاً نمونهٔ fidicina mannifera از پرو، ۴ آواز مختلف دارد: یک صدا در هنگام مزاحمت و ناراحتی، یک آواز برای صدا زدن، صدایی با دامنهٔ کم و بالاخره آواز اصلی. هدف اصلی آواز خوانی جیرجیرک جلب توجه حشرهٔ ماده برای جفت گیری است.

مرفولوژی:

زنجره پسته، حشره کوچکی با رنگهای زرد مایل به سبز زیتونی تا قهوه‌ای رنگ، که طول آن با بالهای باز در حدود ۳ تا ۳٫۵ میلیمتر می‌باشد. سر آن بزرگ و عریض تر از عرض سینه‌است که به یک خرطوم کوتاه چهار مفصلی ختم می‌گردد. شاخکها مویی (setiforme) و در رفتگی کم عمق کوچکی در بین دو چشم قرار گرفته و دو مفصل اول شاخکها خیلی درشت و ۵ مفصل بعد کوچک و ۴ مفصل انتهایی خیلی کوچکتر و در ماده‌ها آخرین مفصل نازک و کشیده می‌باشد ولی در نرها به یک صفحه بیضی شکل نوک تیزی ختم می‌گردد.

سینه اول (Poronotum) ذوزنقه‌ای شکل و سبزرنگ است که روی سینه دوم (Mesonotum) سوار شده و در قسمت قدامی سینه دوم سه لکه سیاه رنگ دیده می‌شود که یک در وسط و دو تا در طرفین آن بوده و در قاعده به هم متصل می‌باشند. سپرچه سینه دوم (scutellum) خیلی واضح و مثلثی شکل است که رأس آن به طرف پائین قرار گرفته، پاها به رنگ زرد و ساق پاهای عقبی بطور وضوح از ساق تا زیر پاها بلندتر و مانند تمام جنس‌های Idiocerus چند ردیف خار بزرگ دارد.

شکم به رنگ زرد است و مفصلهای آن کاملا مشخص است که به وسیله نوار قهوه‌ای رنگ از هم جدا می‌شوند و در ماهها این نوار قهوه‌ای رنگ از هم جدا می‌شوند و در ماهها این نوار پررنگ تر است.

بالهای جلویی نیمه شفاف و دارای لکه‌های سبز رنگ می‌باشد و طول آن از انتهای شکم تجاوز می‌کند. بالهای عقبی شفاف و دارای رگبندی برجسته و واضح می‌باشد. آلت تناسلی نرها کاملا مشخص است. در مناطق پسته خیز استان کرمان، این حشره را به نام شیره تر و در نواحی دامغان شفت سیاه و در یزد، شیره سیاه می‌شناسند.

بیولوژی و نحوه خسارات:

این حشراه زمستان را بصورت بالغ در زیر پوست و شکاف تنها درختان می‌گذراند. در مناطقی که زمستان ملایم دارند (رفسنجان و کرمان)، حشرات بالغ از اواسط اسفند ماه و در قزوین که زمستان سرد دارد، در فروردین ماه شروع به فعالیت می‌کنند و در ساعات گرم روز روی شاخه‌ها و مخصوصا روی جوانه‌های جمع شده و خیلی حساسند، بطوری که با کوچکتریین صدا و یا حرکتی تغییر محل داده و از شاخه‌ای به شاخه دیگر و یا از درختی به درخت دیگر پرواز کرده و خود را پنهان می‌کنند.

حشرات کامل در این موقع روی جوانه‌ها نشسته، با خرطوم خود از شیره نباتی تغذیه مینمایند و از محل تغذیه حشره نباتی بصورت قطراتی خارج می‌شود. به محض باز شدن برگها و ظاهر شدن خوشه‌ها، ماده‌ها شروع به تخمریزی می‌کنند و با کمک آلت تخمریز خود (Tariere) در نسوج دمبرگ و دمگل (دم خوشه) سوراخی ایجاد کرده و در هر سوراخ دو عدد تخم سفید رنگ براق نزدیک به هم قرار می‌دهند. تخمها نسبت به سطح دمگل یا دمبرگ بطور مورب قرار می‌گیرند و ماده‌ها دور تخمها و مدخل سوراخ را بوسیله ترشحاتی که بعداً سیاه رنگ می‌شوند میپوشانند. زنجره‌ها دم خوشه را برای تخمریزی ترجیح می‌دهند و به همین جهت این حشره کمتر روی درختان نر و نهالهای جوان دیده می‌شود.

تعداد تخم یک ماده متغیر است و بطور متوسط به ۷۰ عدد می‌رسد و دوره تخمگذاری معمولاً ۱۵ روز طول می‌کشد و در صورتی که هوا سرد و بارانی باشد تا ۲۵ روز هم ادامه پیدا می‌کند. تخمها بعد از ۸ تا ۱۰ روز تفریخ شده و در شرایط نامساعد این دوره هم طولانی تر می‌شود. درهر صورت خروج پوره‌ها متقارن با خاتمه گل و تشکیل میوه پسته می‌باشد. پوره‌ها بیشتر در داخل خوشه‌های پسته جمع شده و خرطوم خود را در بافتهای گیاهی و پوست روی میوه‌های جوان (Pericarp) فرو کرده و از شیره نباتی تغذیه می‌کنند. از محل فروبردن خرطوم این حشرات شیره گیاهی خارج شده که همراه فضولات پوره‌ها روی برگ و خوشه‌های پسته میریزد. این ترشحات علاوه بر اینکه موجب سوختگی برگ و خوشه پسته می‌شود، محیط مناسبی برای نشو و نمای قارچهای ساپروفیت ایجاد می‌کند. بطوری که اغلب درختان آلوده مبتلا به بیماری قارچی دوده (فوماژین) می‌شوند و در نتیجه میوه‌ها به تدریج خشک و چروکیده می‌شوند و در شرایط انبوهی آفت و خسارت زیاد، میوه مساعی روی درخت باقی نمیماند.

دوره رشد پوره‌ها در حدود ۴۰ روز به شرح زیر طول می‌کشد تا بصورت حشره کامل درآیند.

مدت پورگی سن اول در حدود ۷ تا ۹ روز.

مدت پورگی سن دوم در حدود ۱۰ تا ۱۵ روز.

مدت پورگی سن سوم در حدود ۱۲ تا ۱۵ روز.

در شرایط اقلیمی قزوین، پوره‌ها در اوائل تیر ماه در رفسنجان با کم و بیش حدود ۲۰ روز تفاوت به مرحله بلوغ می‌رسند. خسارت عمده را پوره‌ها وارد می‌کنند و به محض بالغ شدن از تغذیه افتاده و خسارت وارده کاهش پیدا می‌کند. حشرات بالغ تا اواخر آبان ماه بر روی درختان بسر می‌برند. با سرد شدن هوا به پناهگاههای زمستانی خود می‌روند و این حشره در سال فقط یک نسل دارد.

با توجه به اینکه خروج پوره‌ها تدریجی و در یک دوره طولانی ۱۵ تا ۲۵ روزه انجام می‌گیرد، لذا در اوایل تیر ماه که پوره‌ها بالغ می‌شوند هنوز پوره‌های سن ۲ هم روی درخت مشاهده می‌شوند.

مبارزه:

بطور کلی مبارزه اختصاصی علیه این آفت توصیه نمی‌شود ولی در صورتی که در بعضی از موارد آفت طغیانی باشد باید سمپاشی زمانی انجام شود که زنجره‌ها موفق به تخمریزی نشود. برای این منظور سمپاشی باید هنگام ظهور جوانه‌های برگ و گل صورت گیرد. این زمان تقریبا ۱۵-۲۰ روز قبل از باز شدن جوانه‌های برگ و ظهور گلها است. (نظمی افشار، ۱۳۳۹). در صورتی که مبارزه علیه حشرات کامل قبل از گل صورت نگیرد باید صبر نمود تا پوره‌ها ظاهر شوند و سپس اقدام به سمپاشی کرد

+ نوشته شده در  یکشنبه هشتم خرداد 1390ساعت 14:57  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

بید

بید لباس

 
بید لباس

طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
راسته: پولک‌بالان
بالاخانواده: Tineoidea
خانواده: Tineidae
سرده: Tineola
گونه: T. bisselliella
نام علمی
Tineola bisselliella

بید لباس نوعی حشره است از راسته پولک‌بالان (Lepidoptera).

  • الف- بیولوژی حشره بید:

حشره بید پروانه کوچکی است با نام علمی tincola biseliella به رنگ زرد که طول بدن آن ۱۲-۹ میلیمتر می باشد . پروانه های ماده در طول ۳-۲ هفته از عمر خود در حدود صد تخم در محل تاخوردگی های فرش و یا سایر منسوجات پشمی می گذارند . تخم های این پروانه در یکی از مراحل عمر خود به صورت « لارو  » در می آیند، اگر خسارات حاصل از بید روی پشم شود و متوجه می شویم خسارات توسط بید بالغ نیست، بلکه توسط نوزاد اوست، یعنی همان لارو که برای رشد خود از پروتئین موجود در پشم تغذیه نموده و با تنیدن تار درروی پشم و حفر دالان هایی در داخل الیاف به آن صدمه می زنند و پس از تبدیل شدن به بید، دوباره تخم گذاری می کنند، به این ترتیب تعداد لارو ها افزایش می یابد . یک حشره بید قادر است پس از چهل نسل در حدود ۴۲ کیلوگرم پشم را نابود کند و در نتیجه میزان تخریب فرش نیز زیاد می شود . در کل دو نوع بید وجود دارد که به پشم صدمه می زند:

۱- بید لباس تحت عنوان Moth
۲- بید قالی تحت عنوان Beethe


  • ب – روشهای مبارزه با بید :

با تمام خطرهایی که بید برای فرش دارد مبارزه با آن به طور کامل امکان پذیر و آسان است . بید از زمان قدیم شناخته شده بود و در هر دوره ای روشهایی برای مبارزه با آن ایجاد شده بود، اما به طریقه صنعتی و در مقیاس بزرگ به کار گرفته نشده اند، مانند سرد کردن با استفاده از مواد طبیعی . در ایران و برخی از نقاط دنیا مرسوم است که فرشها را لوله و یا تا کرده و در میان آن ها حبه های نفتالین و یا کافور قرار می دهند تا بخارهای متصاعده از این مواد محیط زیست را برای این حشره نامناسب سازد، که البته طریقه ای به نسبت قدیمی ولی با ارزش و مفید است .

- چهار روش عمده برای مبارزه با بید وجود دارد :

۱- مسموم کردن محیط تغذیه و تنفس لارو  : در این روش از بخارات مسمومی استفاده می شود که برای لارو کشنده می باشد . البته علاوه بر لارو خود بید نیز از بین می رود، اما تخم بید باقی می ماند . پس کاربرد این روش دائمی نیست . موادی که در این روش استفاده می شود نباید برای انسان مضر باشد، مثلاً سیانید هیدروژن(HCN) برای خود انسان نیز خطرناک است و نباید بکار رود . در گذشته از گاز(SO2) برای این منظور استفاده می شده که مقدار زیاد آن نیز برای انسان مضر است. امروزه از مواد آلی مثل نفتالین استفاده می شود، که به دلیل پایین بودن نقطه جوش آن در یک محیط بسته غلظت گاز آن افزایش پیدا می کند، بنابراین در یک فضای بسته مانند درون یک چمدان که لباسهای پشمی داخل آن قرار دارد روشی ارزان و راحت است . علاوه بر نفتالین، ماده آلی دیگر به نام پارادی کلروبترن به کار می رود که عملکردی بهتر دارد، بوی تند و زننده ندارد و بوی آن نسبت به نفتالین زودتر زدوده می شود .از کافور نیز به عنوان ماده ضد بید استفاده می شود که تاثیر آن به مراتب از نفتالین و پارادی کلروبترن کمتر است و بر روی بید قالی هم تاثیر ندارد .

۲- جلوگیری از خسارت بید با روش سرد کردن : در این روش کالای پشمی را در سرما نگهداری می کنند، مثلاً در انگلستان و آمریکا جهت نگهداری پوست خز از این روش استفاده می شود . در این روش بید از بین نمی رود بلکه به خواب می رود و در صورت گرم شدن، فعالیت خود را شروع می کند، تنها کاری که می توان انجام داد این است که با گرم کردن و سرد کردن متوالی لارو ها را از بین برد . بعنوان مثال : کالا ابتدا در دمای (۸- سانتیگراد ) و بعد در دمای (۱۰ درجه سانتیگراد) قرار داده می شود . این عمل چند بار تکرار می شود . بعد از تکرار این عمل و از بین رفتن لارو ها، می توان کالا را در دمای (۵-۴) درجه برای مدت زمان طولانی و به دور از آسیب بید نگهداری نمود .

۳- مسموم کردن بید از طریق تماس با سم : در این روش ماده به کار برده شده باعث مسموم شدن و از بین رفتن بید و لارو می گردد . سم (D.D.T) که مشتق از دی فنیل متان است ماده ای است ارزان قیمت و به میزان (۲۵/۰-۱/۰) درصد برای ضد بید کردن پشم استفاده می شود . ثبات شستشویی ندارد یعنی در اثر شستشوی کالا از بین می رود . استفاده از آن در طبیعت ممنوع است که به دلیل غیرقابل تجزیه بودن آن می باشد .

ماده دیگری که به عنوان جایگزین آن به کار می رود، کلروفنیل کلرومتیل سولفور (CCS) می باشد .مواد به کار رفته در این روش به صورت سطحی روی الیاف می نشیند و به مرور زمان از کالا جدا شده و یا بر اثر شستشو از بین می رود .


۴- استفاده از داروهایی که بر دو قسم می باشند :

الف – غیر ماکول کردن کالا ( غیر قابل خوردن کردن کالا )

گفتیم ساختار شیمیایی پشم کراتین است، یعنی پیوندهای دی سولفیدی بین زنجیره‌ها وجود دارد که لارو این پیوندها را شکسته و بعد زنجیره های پروتئینی را خورده و هضم می کند . حال اگر این پیوندها شکسته شده و با ترکیباتی مانند فرم آلدئید دوباره پیوند داده شوند، به دلیل تغییر نوع پیوند لارو قادر به شکستن این پیوند نبوده و پشم برلای لازو قابل خوردن نمی باشد .

ب – مسموم کردن لارو از طریق خوردن کالای مسموم :

در این روش پشم مسموم و آلوده می شود که در صورت خورده شدن پشم توسط لارو ، لارو از بین می رود . این مواد جذب پشم می شوند و از ثبات شستشویی نسبتاً خوبی برخوردار می باشند . از ویژگی هایی که این مواد باید داشته باشند عبارتند از :

۱- بر خصوصیات فیزیکی الیاف، مانند : زیردست و استحکام الیاف اثر نامطلوب نداشته باشند .
۲-رنگی نباشند، زیرا باعث لگه گذاری بر روی پشم می شوند .
۳-از نظر شیمیایی اثر سوء بر ثبات رنگ نداشته باشند .
۴-برای انسان ایجاد حساسیت یا مسمومیت نگنند .
۵- قیمت آنها مناسب باشد .

تحقیقات دامنه داری برای مواد ضد بید انجام گرفته که مواد تولید شده تا حد امکان ویژگی های ذکر شده در بالا را داشته باشند . از جمله این مواد می توان به : سدیم فلوراید، آلومینیم فلوراید، اسید پتاسیم فلوراید، آلومینیوم فلور و آنتیمون اشاره کرد که بسیاری از ویژگیهای بالا را دارد و تنها ثبات شستشویی چندان بالایی ندارند . امروزه از ترکیبات آلی جدیدی استفاده می شود که شبیه رنگهای اسیدی میلینگ بوده و حتی زمان رنگرزی می توان همراه رنگ استفاده کرد . این مواد در مراحل مختلف پشم شویی، رنگرزی و حتی بعد از بافت فرش می توان به کار برد و مقدار مصرف این مواد حدود (۳-۵/۱) درصد است

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 11:46  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

حشره شناسی

حشرات

  
حشرات --> 

مقدمه

شاخه بندپایان موفق‌ترین جانوران بوده و نسبت به سایر شاخه‌ها از تعدد و تنوع بی‌شماری برخوردارهستند. بطوری که از میان قریب به یک میلیون و پانصد هزار گونه جانوری شناخته شده 4/3 آن را بندپایان به خود اختصاص می‌دهند. بسیاری ازبندپایان برای ما شناخته شده هستند بویژه حشرات که در اکثر زیستگاهها بسر می‌برند. موفقیت این شاخه از جانواران ، نتیجه ساختمان اساسی بدن بویژه سازمان قطعه قطعه‌ای و اسکلت خارجی کیتینی آنهاست. بندپایان شامل چندین زیر شاخه هستند.



 

زیر شاخه آرواره‌داران

بدن دارای سر سینه و شکم یا سر است. سر سینه یا سر از خارج بدون قطعه می‌نماید. سینه ، شکم یا تنه قطعه قطعه است. در سر یک یا دو جفت آرواره و دو جفت ماگزیلا وجود دارد. سخت پوستان ، صد پایان ، هزار پایان و حشرات در این زیر شاخه قرار می‌گیرند.

رده حشرات

حشرات یا شش پایان ساکن خشکی هستند و بعضی بطور ثانویه آبزی شده‌اند. سر 6 قطعه وسینه 3 قطعه است که معمولا دارای 3 جفت پا و دو جفت بال است. شکم اصولا 11 قطعه بدون زواید حرکتی دارد. چشمها مرکب و ساده‌اند. بیش از 800 هزار گونه دارند.


حشرات به دو رده بالداران و بدون بالان رده بندی می‌شوند.

زیر رده بدون بالان

انواع ابتدایی ، بدون بال و بدون دگردیسی هستند.

راسته پرتورا

فاقد شاخک بوده و اولین جفت پاهای حرکتی به اندامهای حسی مبدل گشته‌اند. فاقد چشم ساده و مرکب و دارای چشم کاذب هستند. لوله های مالپیگی به صورت برجستگیهای کوچکی تحلیل رفته اند. سیستم تراشه‌ای ساده بوده و یا اصلا فاقد آن می‌باشند. بدن 12 مفصلی و فاقد زایده سرسی است. پیش از کامل شدن تعداد مفاصل شکمی از تخم خارج شده لذا اصطلاحا آنامورف هستند..

راسته دیپلورا

این راسته را آپتر نیز می‌نامند. بدن کوچک و نرمی داشته و محیطهای تاریک و مرطوب را ترجیح می‌دهد. دارای شاخک طویل و فاقد چشم‌اند. شکم 11 مفصلی و دارای سرسی است. لوله‌های مالپیگی پاپیلایی شکل می‌باشند.



 

راسته کلمبولا

دارای بدنی نرم و کوچک و شاخکهای کوتاه می‌باشند. چشمهای مرکب کوچک و یا تحلیل رفته‌اند. معمولا جهنده بوده و این عمل را بواسطه عضو جهنده خاصی انجام می‌دهند. فاقد سرسی شکلی و لوله‌های مالپیگی می‌باشند. پوست اندازی به صورت اپی‌مورف است. یعنی تعداد مفاصل شکمی جانور به هنگام خروج از تخم کامل می‌باشند از این راسته جنس انوتوموبریا را می‌توان نام برد.

راسته تیزانورا

خصوصیات بسیار نزدیک با راسته تیزانورا دارد و اصطلاحا دم مویی نامیده می‌شوند. اعضای راسته تیزانورا که ماهی نقره‌ای نیز نامیده می‌شوند. دارای بدن نسبتا طویل و فلس‌داری می‌باشند. شاخکها طویل و چشمهای مرکب رشد کرده‌اند. تعداد مفاصل شکمی 12 عدد بوده و در انتها به سرسی طویلی ختم می‌شود و لوله‌های مالپیگی و تراشه‌ها بسیار رشد یافته‌اند. از این راسته جنس ترموبیوس را می‌توان ذکر کرد.

زیر رده حشرات بالدار

راسته راست بالان

ملخها ، سوسریها و جیرجیرکها در این راسته قرار دارند. قطعات دهانی خورد کننده هستند. بالهای جلویی باریک و بالهای عقبی نازک و تاشده در زیر بالهای جلویی هستند. بسیاری بدون بال هستند. گیاهخوارند و 25 هزار گونه دارند.

راسته پوست بالان

قطعات دهانی خورد کننده هستند. بالهای جلویی کوتاه و بالهای عقبی بلند و نازک هستند. در نقاط تاریک بسر می‌برند. شب فعال هستند و 1200 گونه دارند.

راسته ایزوپترا یا جوربالان

موریانه‌ها در این گروه قرار دارند. بالها مشابه و نازک هستند. زندگی اجتماعی دارند. بیشتر ساکن مناطق گرمسیری هستند. چند شکلی دارند و 2000 گونه دارند.



 

راسته سنجاقکها

سنجاقک در این راسته قرار دارد. بالها مشابه و دارای رگبالهای تور مانند هستند. بال سنجاقکها به سمت عقب تا نمی‌شود اما در گروهی از آنها بالها در هنگام استراحت تا می‌شوند. چشمهای مرکب بسیار مشخص دارند. شکم باریک و دراز است. صیاد هستند. آبششهای نایی دارند. 5000 هزار گونه دارند.

راسته نوروپترا

مورچه‌گیرها در این گروه قرار دارند. بالها مشابه هستند. لارو دارای قطعات دهانی خورد کننده یا مکنده است. گوشتخوارند و از حشرات و کنه‌ها تغذیه می‌کنند. 5000 گونه دارند.

راسته پولک بالان

پروانه‌ها و بیدها در این گروه قرار دارند. دارای خرطوم هستند. در بیدها بال در زمان استراحت افقی می‌ماند. شاخکها پرمانند و یا رشته‌ای هستند.

راسته دوبالان

مگسها و پشه‌ها در این گروه قرار دارند. قطعات دهانی سوراخ کننده و مکنده هستند و قسمتی از آنها در خرطوم واقع است. بالهای عقبی کوچک است. 100 هزار گونه دارند.

تولید مثل در حشرات

به جز چند مورد استثنایی عمل لقاح از طریق جفتگیری صورت می‌گیرد و تخم گذاشته می‌شود. در جنین جوانه‌های مولد زواید بدن به توالی از جلو به عقب ظاهر می‌شوند. هنگامی که لارو سر از تخم بیرون می‌آورد. شبیه جانور بالغ است و فقط کوچکتر هستند. لاروها طی پوست اندازیهای متوالی رشد می‌کنند و سرانجام محفظه‌هایی در دیواره بدن پدید می‌آید و دیسکهای شفیره‌ای شروع به پیدایش می‌کند. تغییر شکل لارو کرمی شکل به جانور بالغ در درون پیله انجام می‌شود. در این مرحله محفظه‌هایی که محتوی دیسکهای شفیره‌ای هستند باز می‌شوند و زواید جانور کم کم ظاهر می‌شوند.
+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 11:40  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

کنترل حشرات

راه های کنترل حشرات در خانه

 

هر چه هوا رو به گرمی می رود، دوباره سر و کله موجودات موذی همچون پشه، مگس، سوسک و مورچه پیدا شده و گاهی وجود آنها در داخل خانه به قدری آزاردهنده است که نه تنها سبب سلب آسایش افراد ساکن در آن محیط می شود بلکه برخی از آنها مانند بید، سوسک و موریانه به لوازم و وسایل شخصی و خانه نیز آسیب می رسانند. البته برای مبارزه با همه آنها راهکارهایی وجود دارد که اگر درست و بجا مورد استفاده قرار گیرند دیگر اثری از این مزاحمان ریزجثه خانگی در داخل خانه باقی نخواهد ماند که در اینجا به برخی از آنها اشاره می کنیم.

پشه: پس از تجهیز پنجره ها به توری به عنوان مهمترین اقدام برای ورود این حشره و همچنین دیگر موجودات موذی مانند آن از بیرون از خانه، همه انواع حشره کش ها برای از بین بردن پشه ها مناسب هستند ولی اگر در شرایطی قرار گرفتید که هیچ یک از امکانات فوق وجود نداشت، نگران نباشید روش های خانگی متعددی برای رهایی هر چند موقتی از این حشره وجود دارد:
۱ _ می گویند پشه از بوی پیاز و پرتقال متنفر است. بنابراین چند عدد پیاز را پوست کنده و به صورت قاچ شده در گوشه ای از اتاق قرار دهید یا اینکه به جای آن مقداری پوست و یا خود پرتقال را جایگزین کنید.در ضمن مالیدن پوست پرتقال و یا آب آن و یا پیاز بر روی پوست نقاطی از بدن که بدون پوشش لباس بوده و احتمال گزیدگی پشه وجود دارد، به خصوص به هنگام خواب، از جمله راهکارهای جلوگیری از پشه گزیدگی است.
۲ _ پشه ها به نور علاقه مندند. بنابراین اگر وزوز پشه ای در اتاق خوابتان مانع به خواب رفتن شما شده و تمام سعی شما برای کشتن آن نیز بی نتیجه مانده است، چراغ اتاق خواب را خاموش کرده و به جای آن چراغ فضای خارج از اتاق را روشن کنید. به این ترتیب پشه به دنبال روشنایی از محل خواب شما خارج می شود. حال در را بسته و کشتن پشه را به فردا صبح موکول کنید.
۳ _ استفاده از جاروبرقی برای پشه های در حال پرواز نیز روش دیگری برای رهایی از این حشره موذی است.
نکته: اگر با توجه به تمام تمهیدات فوق دچار پشه گزیدگی شدید، چند عدد برگ ریحان تازه را له کرده و آن را بر روی محل نیش زدگی قرار دهید. به این ترتیب سوزش و خارش آن التیام می یابد.

- سوسک های خانگی: این سوسک ها در دو نوع ریز و درشت در خانه ها یافت می شوند. آنها گذشته از ظاهر نازیبایشان به جهت آنکه در فاضلاب و چاه ها زاد و ولد می کنند، از جمله آلوده ترین حشرات خانگی نیز به شمار می آیند. بنابراین مبارزه با سوسک های خانگی به خصوص در فصل بهار که زمان تخم ریزی همه حشرات است، از جمله اقدامات بسیار ضروری در خانه محسوب می شود. البته در همین راستا کارخانجات تولید مواد شیمیایی انواع حشره کش ها و ضدسوسک های مختلفی را تولید کرده اند که در قالب مایع، اسپری و گچ در دسترس مصرف کنندگان قرار گرفته و بسیار مفید و موثر هستند ولی علاوه بر آنها مواد دیگری وجود دارند که تاثیر آنها را نمی توان نادیده گرفت. از این جمله به پودر اسیدبوریک و همچنین نفت می توان اشاره کرد. کاربرد نفت یکی از قدیمی ترین و موثرترین راه های نابود کردن انواع سوسک های خانگی است. برای این منظور می بایست در تمام چاهک ها، فاضلاب ها و به طور کلی هرگونه راه خروجی از این قبیل مقداری نفت ریخته و بر روی دریچه آن درپوش بگذارید. این کار را در پایان شب انجام دهید تا نفت مدت زمان بیشتری در مسیر و آب داخل آن باقی بماند.
نکته: در صورتی که از میان روش های مبارزه با حشرات خانگی، کاربرد پودرهای سمی را انتخاب کرده اید، مراقب بچه های کوچک نیز باشید. به این معنا که مکان هایی را به این روش سم پاشی اختصاص دهید که دور از دسترس بچه ها باشند. در ضمن از آنجا که برخی از سم ها امکان ترکیب با آب دارند، شما می توانید با خیالی راحت تر از محلول همان سم برای سم پاشی استفاده کنید. به این ترتیب کاربرد آنها مشکلات کمتری را نسبت به پودرها خواهد داشت.

مورچه: مورچه ها اگر چه حشرات به ظاهر بی آزاری به نظر می آیند ولی هنگامی که در گوشه ای از خانه لانه کنند، با دردسرهای بسیاری مواجه می شوید. به همین جهت لاجرم مجبور خواهید بود یکی از روش های زیر را به کار ببرید:
۱ _ کمی فلفل سفید را در نقاطی از خانه که محل عبور و مرور مورچه ها هستند، بپاشید.
۲ _ اگرچه این ادعا عجیب به نظر می آید ولی بعضی ها عقیده دارند برای آنکه در جهت عبور و مرور مورچه ها محدودیتی ایجاد کنید، دور فضای مورد نظر بر روی زمین یا دیوار را با گچ خط بکشید می گویند مورچه ها از روی خط گچی عبور نمی کنند برخی دیگر به جای گچ پودر تالک را پیشنهاد می کنند.
۳ _ گفته می شود سیب دارای اسیدی است که ملکه و سربازان آن را از بین می برد. بنابراین مقداری پوست سیب یا تکه هایی از خود آن و یا حتی هسته های داخل آن را در ورودی لانه مورچه قرار دهید.
۴ _ مخلوطی از عسل و پودر اسید بوریک را بر روی تکه کاغذی ریخته و در مکانی نزدیک لانه مورچه ها قرار دهید. با حمل این ترکیب به ظاهر خوشمزه توسط مورچه های رهگذر، مورچه های داخل لانه نیز از بین می روند. البته بعضی از مورچه ها به مواد چربی بیشتر از مواد شیرینی تمایل دارند لذا شما می توانید به جای عسل کره را جایگزین کنید.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 11:33  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

ساس

ساس

 
ساس

ساس معمولی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
راسته: نیم‌بالان[۱]
زیرراسته: ناجوربالان[۲]
خانواده: بسترساسان
کیرکالدی، ۱۹۰۹
سرده‌ها و گونه‌ها

سرده Cimex

  • Cimex lectularius
  • Cimex hemipterus (C. rotundatus)
  • Cimex pilosellus
  • Cimex pipistrella

سرده Leptocimex

  • Leptocimex boueti

سرده Haematosiphon

  • Haematosiphon inodora

سرده Oeciacus

  • Oeciacus hirudinis
  • Oeciacus vicarius

سرده Afrocimex

  • Afrocimex constrictus

ساس حشره‌ای از راسته نیم‌بالان و خانوادهٔ بسترساسان (Cimicidae) است.

ساس از کک بزرگ‌تر است و لای درز تشک و متکا و شکاف اجناس چوبی مخفی می‌شود و شب خارج شده و به انسان نیش می‌زند.[۳]

ساس از راه خون‌خوراکی از انسان و دیگر جانداران خون‌گرم تغذیه می‌کند.[۴]

دو نوع ساس که از نظر بهداشتی برای انسان اهمیت دارد، ساس معمولی (ساس تختخواب، Cimex lectularius) و ساس گرمسیری (Cimex hemipterus) هستند. این دو نوع ساس از روی پیش‌سینه یعنی بخش اول سینه از هم تشخیص داده می‌شوند.[۵]



چرخه زندگی

در محل سکونت انسان مانند منازل، هتل‌ها، خوابگاه‌ها، زندان‌ها، سرباز خانه‌ها، بیمارستان‌ها، سرای سالمندان و... یافت میشود. این انگل‌ها در شکاف دیوار، کف خانه‌ها، اثاثیه، لابلای کارتن‌ها، پشت کاغذ دیواری، کمدها و درهای چوبی و قفسهٔ کتابخانه‌ها مبلمان، تشک‌ها، و پشتی‌ها مخفی میشوند. در شب و نور کم فعال هستند و از میزبان خفته تغذیه می‌کنند. اگر انسان در دسترس آن‌ها نباشد از سایر حیوانات خونخواری می‌کنند. ساس‌ها هنگام خونخواری ۳ یا ۴ بار با فاصله چند دقیقه شخص را می‌گزند تا سیر شوند.

ماده بالغ روزی ۲-۳ تخم می‌گذارد. که در طول زندگی جمعا ۲۰۰-۵۰۰ تخم می‌رسد. تخم‌های یک میلیمتری سفید مروارید شکل اند. در مکانهای یاد شده قرار داده میشوند. زمان باز شدن تخم‌ها که معمولاً ۱۰-۹ روز بعد از جنیندار شدن است به درجه حرارت بستگی دارد. ۵ مرحله نمفی وجود دارد. که هر مرحله قبل از پوست اندازی به یک وعده خون نیاز دارد تا تبدیل به مرحله بعدی گردد.

مراحل تخم تا بلوغ کامل و تخم گذاری مجدد بسته به حرارت محیط بین ۱۹-۷ هفته متغیر است. در حرارت ۲۷ درجه تخم‌ها در کمتر از یک هفته شکفته می‌شوند. درطول سال چند نسل ساس بوجود می‌آید. در دسترس بودن منبع خون در زمان تولید مثل تاثیر می‌گذارد. ساس‌های بالغ در تابستان هر هفته تغذیه می‌کنند. در ماه‌های سرد تر تغذیه آنها کمتر صورت می‌گیرد. در زمستان چیزی نمی‌خورند و در بهار برای تغذیه ظاهر می‌شوند. ساس‌ها گرسنگی را تا ۵۵۰ روز تحمل میکنند! خانه‌های مستأجری بیشتر در معرض آلودگی قرار دارند.

درمان

خارش ناشی از گزش ساس‌ها به درمان‌های علامتی پاسخ می‌دهد.

کنترل:

  • بهسازی محیط
  • سم‌پاشی

بهسازی محیط:

  • دور انداختن وسایل آلوده و سوزاندن آنها
  • حذف درزها و شکاف‌ها و برداشتن کاغذهای دیواری
  • گچ کردن ساختمان(در ساختمانهایی که گل – گچ هستند یا درز و شکاف در کف و دیوار دارند)
  • دوغاب کف ساختمان با سیمان
  • پهن کردن وسایل خانه در آفتاب

بعضی از لباسها را با جوشاندن سالمسازی کنید. در صورتی که حجم آلودگی پایین باشد با رعایت مسائل ایمنی می‌توان با مشعل‌های گازی شکاف‌ها و درزها را حرارت داد (باید مواظب اشتعال و سایل سوزنده و سیم کشی برق داخل و خارج دیوارها باشید) استفاده از جارو برقی می‌تواند مفید باشد به شرط این‌که از کیسهٔ یک‌بار مصرف استفاده شود و در نهایت کیسه سوزانده یا جوشانده شود در صورتی که کیسه یک‌بار مصرف در دسترس نباشد، کیسه را فوراً بعد از جاروکشی بجوشانید.

سموم مؤثر بر ساس‌ها:

سم HCH و سم BHC سم دی اکساکارب و سم بندیو کارب، سم ددت، سم دیازینون سم فن کلروفوس، یودفن فوس لیندین، مالاتیون و پرویوکسور موثر هستند. اضافه کردن پیرترین یا پیرتروئیدهای ترکیبی مثل بیورزمترین مفید است چون باعث خارج شدن ساس از پناهگاه هایشان می‌شود و تماس آنها را با سطوح سمپاشی شده افزایش می‌یابد. سمپاشی به صورت دستی یا کمپرسی روی دیوارها و کف اطاقها صورت می‌گیرد. رختخواب کودکان و گهواره اطفال نباید سمپاشی شود. در این مورد لباس‌ها و… را بجوشانید.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 11:30  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

ّّّّپشه ها

پشه ها را بيشتر بشناسيم پشه‌ها جزو خـانـواده حشـرات دوبــال به نام كوليسيده CULICIDAE مي‌باشند. آنوفل ها، كولكس(پشه معمولي) و آئدس ها از دسته هاي مهم پشه‌ها هستند. بيش از 2800 گونه پشه در سراسر جهان وجود دارد. سرعت بال زدن پشه‌ها 500 تا 600 بار در ثانيه مي‌باشد. وزن يك پشه 2 تا 2.5 ميلي گرم است. سرعت پرواز پشه‌ها 1.6 تا  2.4 كيلومتر در ساعت است. بدن پشه‌ها از سه قسمت سر، سينه و شكم تشكيل يافته است. پشه‌ها 6 پاي بند بند دارند و يك خرطوم(نيش). پشه ماده معمولا بزرگتر از پشه نر مي‌باشد. خرطوم پشه ماده طويل تر بوده و مناسب مكيدن خون است. شاخك هاي پشه نر پر پشت و پر مو بوده اما شاخك هاي پشه ماده نخ مانند و داراي چند موي اندك است. طول عمر پشه نر در حدود يك هفته و پشه ماده 7 تا 100 روز مي‌باشد. پشه‌ها جانوراني خونسرد مي‌باشند بنابراين پشه‌هاي ماده قادرند در فصول سرد سال به خواب زمستاني فرو روند. حتي تا 6 ماه. شكارچيان طبيعي پشه‌ها شامل خفاشها، پرندگان، عنكبوت ها، سخت پوستان از جمله خرچنگها، ماهيها و سنجاقك ها ميباشند. پشه‌هاي نر و ماده براي تامين انرژي پرواز از شهد گلها و گياهان تغذيه ميكنند. پشه‌هاي نر هيچگاه از خون تغذيه نميكنند و نيش نمي زنند. پشه‌هاي ماده به خون نياز دارند اما نه براي تامين انرژي. پشه‌هاي ماده براي توليد و نمو تخم هاي خود نياز به پروتئين موجود در خون دارد. همه گونه هاي پشه انسان را نمي گزند، برخي از پشه‌هاي ماده، پستانداران، برخي پرندگان، برخي اسب ها، برخي لاك پشتها و يا حتي قورباغه ها را به انسان ترجيح ميدهند. خرطوم و  نيش پشه ماده از دو كانال مجزا تشكيل يافته، يك مجراي بزاقي و ك مجرا براي مكيدن خون. علت اينكه نيش پشه درد ندارد اين است كه نيش پشه بسيار دندانه دار بوده و با سوزن آمپول كه سطحي هموار دارد متفاوت است. دندانه دار بودن نيش پشه سبب ميگردد تا تعداد نقاط تماس آن با پوست بدن به حداقل رسيده و اعصاب حسي كمتري تحريك گردند. پشه ماده هنگام مكيدن خون از طريق بزاق خود يك ماده ضد انعقاد كننده خون ترشح مي كند تا خون حين مكيدن لخته نگردد. پروتئين بزاق پشه موجب تحريك سيستم ايمني بدن ميگردد. خارش، تورم و قرمزي محل گزش به همين خاطر پديد مي آيد. پشه ماده در هر بار گزش 5 ميكرو ليتر خون مي مكد(يك ميكرو ليتر معادل يك ميليونم ليتر است). پشه ماده در هر بار گزش بيش از 2 برابر وزن خود خون مي مكد. چنانچه گيرنده هاي شكم پشه ماده غير فعال گردند، پشه آنقدر خون مي مكد تا عملا منفجر شود. پشه ماده از طريق حسگرهاي بويايي، حس بينايي و گيرنده هاي گرمايي هدف خود را شناسايي ميكند. گيرنده هاي گرمايي پشه پرتوهاي مادون قرمز ساطع شده از اجسام گرم  را حس ميكنند. در حدود 100 تركيب فرار از بازدم و 400 تركيب شيميايي از پوست انسان متصاعد ميشود كه پشه‌ها قادر به شناسايي آنها هستند. مهمترين اين مواد دي اكسيد كربن بازدم و اسيد لاكتيك عرق ميباشند. بنابراين پس از فعاليت بدني كه توليد اين مواد افزايش مي يابند شناسايي شما براي پشه‌ها آسانتر ميگردد. مصرف غذاهاي غني از پتاسيم(مثل موز) و نمك نيز توليد اسيد لاكتيك را افزايش ميدهد. اسيد اوريك، فنول و آمونياك نيز در رده هاي بعدي قرار دارند. هنگامي كه شما از حركت باز مي ايستيد(هنگام خواب) غلظت دي اكسيد كربن در اطراف شما افزايش مي يابد و پشه‌ها آسانتر شما را رديابي خواهند كرد. رطوبت، رنگ و تحرك در شما نيز در جلب پشه‌ها تاثير گذار است. پشه‌ها به رنگ آبي علاقه مند ميباشند. پوشيدن لباسهاي تيره و مشكي با جذب بيشتر نور و انرژي گرمايي، پشه‌ها را بيشتر به سوي شما جلب ميكند، برعكس لباسهاي روشن. هنگامي كه شما حركت ميكنيد پشه‌ها مطمئن مي گردند شما زنده هستيد بنابراين جذب شما ميشوند. هر قدر كه لباس تن شما با پس زمينه شما كنتراست بيشتري داشته باشد شناسايي شما توسط پشه‌ها آسانتر است. برخي شامپوها، صابونهاي معطر، عطر و اودكلن بوي طبيعي بدن شما را پوشانده و برخي آن را تشديد ميكند(مثل رايحه ميوه‌اي و  عطر گلها). پشه ماده قادر است از فاصله 30 متري بوي شما را حس كند. پشه‌ها تنها از فاصله 10 متري قادرند شما را ببينند اما باز هم نميتوانند ميان شما و يك بشكه 220 ليتري و يا يك كنده درخت تمايز قائل شوند. از فاصله 3 متري گيرنده هاي بسيار حساس گرمايي كه روي شاخك ها واقع هستند دست بكار ميشوند تا خون را در سطح پوست شناسايي كنند. هنگامي كه رطوبت محيط بالا باشد دامنه عملكرد اين گيرنده ها تا 3 برابر حد معمول افزايش مي يابد. ريسك گزيدگي توسط پشه در مردان بيشتر از زنان، در بزرگسالان بيشتر از خردسالان و در افراد چاق و تنومند بيشتر از افراد لاغر مي‌باشد(البته اگر تنها عامل دي اكسيد كربن را به حساب آوريم). افرادي كه گروه خوني شان O است بيشتر گزيده ميشوند. فعاليت پشه‌ها در دماي 26 درجه سانتي گراد به حداكثر خود رسيده و پشه‌ها در دماي پايين تر از 10 درجه سانتي گراد غير فعال ميگردند. پشه‌ها در آب و هوا و مناطق گرمسير در تمام طول سال فعال ميباشند. همچنين جمعيت پشه‌ها در طول مناطق ساحلي بيش از نقاط ديگر است. سالانه 3-2 ميليون نفر در سراسر جهان توسط گزش پشه‌ها جان خود را از دست ميدهند. پشه‌ها ناقلين بيماريهاي مالاريا (توسط پشه آنوفل)، تب زرد، تب هموراژيك دنگ، ورم مغزي (آنسفاليت) وتب نيل غربي ميباشند. ويروس HIV عامل بيماري ايدز نميتواند توسط پشه‌ها انتقال يابد. چرا كه اين ويروس در بدن پشه‌ها مانند غذا هضم ميگردد. همچنين ويروس HIV در گزش پشه به مقداري نيست كه قادر باشد HIV را سرايت دهد. براي انتقال ويروس HIV از يك فرد آلوده به يك فرد سالم به 10 ميليون پشه ماده نياز است كه همزمان فرد آلوده را نيش زده و متعاقب آن فرد سالم را نيش بزنند. تمام پشه‌ها به آب نياز دارند تا چرخه زندگي آنها تكميل گردد. چرخه زندگي پشه‌ها داراي دگرديسي كامل بوده و شامل چهار مرحله: تخم ، لارو، شفيره و پشه بالغ مي‌باشد. اين چرخه ظرف 20 تا30 روز كامل ميگردد. پشه‌هاي ماده درهر بار تخم گذاري 100 تا 400 تخم مي گذارند.و يك پشه ماده قادر است پيش از آنكه بميرد 1000 تا 3000 تخم بگذارد. پشه ماده در چند مرحله تخمريزي فقط يكبار با پشه نر جفت گيري ميكند. يعني پس اينكه يك بار تخم گذاري كرد ديگر نياز ندارد با پشه نر جفت گيري كند و تنها به يك وعده خون ديگر نياز دارد تا مجددا تخم گذاري كند. پشه ماده هر 3 روز در ميان ميتواند تخمريزي  كند. تخمهاي پشه ماده ابتدا سفيد رنگ بوده اما پس از 24 ساعت رنگشان به قهوه اي تيره و سياه متمايل ميگردد. پشه ماده تخم خود را معمولا روي سطح آب راكد ميگذارد. اما ممكن است روي گل و لاي و يا هر چيزي كه در مسير آب باشد تخمريزي كند. اندازه هر تخم 0.5 ميلي متر است. تخم ها 3-2 روز طول ميكشد تا به لارو تبديل گردند. لارو پشه از طريق يك مجراي ريز كه به سطح آب مي آيد تنفس ميكند. لاروها از جلبكها، ميكروارگانيزمها و ذرات ارگانيك موجود در آب تغذيه ميكنند. در برخي از گونه هاي پشه، لاروها از يكديگر نيز تغذيه ميكنند. لاروها قادرند آب آلوده راكاملا فيلتر و تصفيه كنند. لاروها چهار مرتبه پوست اندازي ميكنند تا به شفيره تبديل گردند. لاروها يك تا دو سانتي متر طول دارند. لاروها پس از گذشت يك تا دو هفته به شفيره تبديل ميشوند. شفيره پشه تغذيه ندارد اما تحرك داشته و توسط دو مجراي شاخ مانند بنام سيفون تنفس ميكند. لارو و شفيره پشه كاملا آبزي هستند اما پشه بالغ در خشكي زندگي ميكند. شفيره پس از 3 روز به پشه كامل مبدل ميشود.پشه بالغ پس از خارج شدن از پيله صبر ميكند تا بدن وبالهايش كاملا خشك گردد تا بتواند پرواز كند. پشه‌هاي ماده و نر پس از 5-3 روز جفت گيري ميكنند. پشه نر پس از جفت گيري مدت زيادي زنده نمي ماند. پشه‌ها در طي روز در محل هاي خنك، تاريك، مرطوب و محفوظ به استراحت مي پردازند. به ويژه در ميان پوشش گياهي. و در عصر و غروب آفتاب براي تغذيه خارج ميشوند. هر مكان و يا شيئي كه آب را در خود نگه دارد و باعث تجمع آب گردد، محل مناسبي براي تخمريزي پشه‌هاست. محل هاي تخمريزي پشه‌ها ميتواند: جوي آب، گلدانها، زير گلدانيها، حفره درختان، سيني زير كولر، جعبه كارتن، كف شور و چاهك ها، فلاش تانك توالت، سيفون گلويي زير دستشويي، قوطي كنسرو، بشكه، حوضچه، استخر، گودالها، باتلاق ها، آب انبارها، تايرهاي مستعمل، ناودان ها و غيره باشد.

روشهاي كنترل پشه‌ها:
1- حذف و يا كاهش محل هاي توليد مثل و تخمريزي.
2- استفاده از شكارچيان طبيعي پشه‌ها.
3- نابود كردن پشه‌ها در مرحله لارو و يا بلوغ.
براي نابود ساختن لارو پشه‌ها ميتوان از حشره كشهاي ويژه استفاده كرد.ريختن روغن در محل تخمريزي روي سطح آب لاروها را مي‌كشد چراكه ديگر لاروها قادر به تنفس نمي باشند.استفاده از ماهي ها در حوضچه ها نيز بسيار موثر است.

ساير اقدامات:
1- آب گلدانها را يك روز در ميان عوض كنيد. اجازه ندهيد در زير گلدانيها آب جمع شود.
2- هر شيئي كه بيرون از منزل شما قابليت نگه داشتن آب را داراست، جمع آوري كنيد مثل: كارتن ها، بطريها، جعبه، قوطي كنسرو، تايرهاي مستعمل و غيره. نشتي هاي شيرهاي آب را شناسايي كرده وآن ها را تعمير كنيد. ظرف غذاي حيوانات خانگي را نيز هر روز عوض كنيد.
3- گودالهاي زمين و حفره هاي درختان را با خاك و يا ملات پر كنيد.
4- شيروانيها را وارسي كنيد و از مسدود نبودن آنها اطمينان حاصل كنيد.
5- هر جايي كه آب جمع ميشود و راكد ميماند را حذف و يا تميز كنيد.
6- روي قايق، سطل، بشكه ها، مخازن آب، تشتها را كاملا بپوشانيد و يا آنها را وارونه قرار دهيد.
7- آب استخر را يا كاملا تخليه كنيد و يا آب آن را با استفاده از كلر و تصفيه كننده ها كاملا تميز نگه داريد  .
8- حوضچه ها را از ماهي پر كنيد تا لارو پشه‌ها را بخورند.
9- نصب توري بر روي پنجره ها و درها بسيار موثر است.
10- از پوشيدن لباسهاي تيره و آبي رنگ خودداري كنيد.
11- هنگام خروج از منزل پيراهن آستين بلند و شلوار بلند بپوشيد.
12- درون چاهك وكف شور ها روغن بريزيد.
13- كاشتن گلهاي هميشه بهار وشمعداني در باغچه خانه در دور كردن پشه‌ها موثر است.
14- چمن ها را كوتاه نگه داشته و علف هاي هرز را بچينيد. بوته ها و شاخ وبرگ هاي اضافي گياهان اطراف منزلتان را هرس كنيد.
15- ماليدن مخلوط روغن زيتون و وانيل ويا روغن اوكاليپتوس و يا نعناع به عنوان يك دفع كننده طبيعي پشه‌ها عمل خواهد كرد.

نكته:نسيم ملايم باعث ميشود پشه‌ها نتوانند رد دي اكسيد كربن بازدم شما را بگيرند بنابراين روشن كردن كولر ويا پنكه احتمال گزش پشه‌ها را بسيار كاهش ميدهد.

مراقبت هاي محل گزش:
1- محل گزش را با آب و صابون بشوييد.
2- از خمير جوش شيرين و آب روي محل گزش بماليد.
3- گذاشتن يخ، ماليدن كرمهاي كالامين و هيدروكورتيزون التهاب و تورم را كاهش ميدهد.
4- مصرف قرصهاي ايبوپروفن و ناپروكسن نيز التهاب را كاهش ميدهد.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 11:26  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

کفشدوزک ها

[aerer]_Kapc_wallpaper_001 (5)
[aerer]_Kapc_wallpaper_001 (6)

[aerer]_Kapc_wallpaper_001 (1)
[aerer]_Kapc_wallpaper_001 (9)

 
 

 

کفشدوزک 7 نقطه‌ای

Coccinella septempunctata L.

Coleoptera: Coccinellidae

کفشدوزک هفت نقطه ای از فراوان ترین و معروف ترین گونه های حشرات شکارچی است که در تمام نقاط مختلف دنیا در مبارزه بیولوژیک کاربرد فراوانی داشته است. لارو و حشرات بالغ از انواع شته های آزاد، گالزا و حتی شته های ریشه، شپشک های نباتی، پسپل ها، تخم و لارو جوان سایر حشرات تغذیه می کند، هر کفشدوزک در دوره لاروی، هزار و هر حشره کامل تا 9000 شته را طعمه خود قرار می دهد.


شکل شناسی

حشره بالغ: نسبتاً بزرگ و به طور 8 ـ 5/5 میلی متر، محدب، با سرسیاه رنگ که از دو طرفین دو چشم پیشرفتگی پیدا نموده است در حاشیه جلویی سرنوار باریک قرمزرنگی مشاهده می شود، شاخک ها دارای قاعده سیاه و بندهای خرمایی رنگ است. سینه سیاه رنگ و دارای حاشیه جلویی صاف که از دو طرف چشم ها را می پوشانند. حاشیه عقبی سینه قوسی است. بالپوش ها به رنگ قرمز نارنجی، کاملاً محدب با حاشیه های صاف و انتهای آن گرد است. سپرچه مثلثی و سیاه رنگ می باشد. روی هر بالپوش سه نقطه سیاه رنگ و یک نقطه سیاه رنگ دیگر نیز به صورت مشترک بین دو بالپوش قرار دارد. سطح زیرین بدن و پاها، سیاه و پوشیده از موهای ظریف و سفید رنگ است.

تخم: تخمها کشیده، و در ابتدا زرد روشن است که به تدریج نارنجی می شود. طول تخم 73/0 ـ 67/0 میلی متر است.

لارو: لارو به رنگ زرد مایل به قهوه ای تا خاکستری مایل به سیاه، به طول 13 ـ 11 میلی متر و دارای لکه های نارنجی رنگ در امتداد طول بدن می باشند. نیم حلقه های پشتی بدن در ناحیه جانبی دارای برجستگی هایی است که روی آنها موهای کوتاه دیده می شود

شفیره: شفیره به طول 7 ـ 6 میلی متر و از انتهای بدن به برگ متصل می شود.

زیست شناسی
این کفشدوزک به صورت حشره کامل در پناهگاه ها نظیر زیر پوست درختان و شکاف دیواره ها زمستان گذرانی می کند. در بهار هنگامی که دما به 12 ریسد کفشدوزک ها از پناهگاه ها خارج و شروع به تغذیه می نمایند. سپس حشرات بالغ، جفت گیری کرده و در دمای بین 30 ـ 20 درجه سانتی گراد بعد از 4 روز تخمگذاری می نمایند، تخم ها به صورت دسته ای (100 ـ 50 عدد) در زیر برگهای گیاهان قرارمی گیرد. تعداد تخم بین 300 ـ 70 عدد و حداکثر تا 3000 عدد گزارش شده است، لاروهای جوان از تخم خارج شده و در قسمت های مختلف گیاه به جستجوی طعمه می پردازد. این حشره دارای 5 سن لاروی بوده که 10 تا 7 روز طول می کشد. شفیره ها در زیر برگ یانقاط دیگر ثابت شده و پس از یک هفته تا ده روز به حشره بالغ تبدیل می شوند . این کفشدوزک دارای 5 تا 3 نسل در سال است.

+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 10:59  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

کنترل

 

مقدمه

 

امروزه با استفاده گسترده از مواد شیمیایی در باغات و مزارع که منجر به ریشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بیماری زا میشود بیم این است که حشرات ومیکرو ارگانیسمهای مفید نیز برای همیشه از بین بروند. این در حالی است که واژه مفید و غیر مفید را ما انسانها بر حسب نیاز های مصرفی خود ابداع کرده ایم .اعتقاد بسیاری از دانشمندان این است که تنوع زیستی بیشتر بین موجودات برابر است با سلامتی بیشتر محیط زیست. یقینا یک فضای سبز با تنوع بیشتر بقای بیشتری خواهد داشت. بنابراین سعی آنها در جلوگیری از ریشه کن شدن بعضی از حشرات و پاتوژنهایی است که در یک سیستم باعث خسارت به گیاهان می شوند.

تعریف

کنترل بیو لوژیک عبارت است از استفاده از یک عامل بیماریزا یا یک حشره به منظور کاهش خسارت ناشی از یک نوع آفت . این روش مخصوصا برای محل هایی مثل گلخانه ها و محیط های بزرگ مصنوعی مناسب است . هدف از کنترل بیو لوژیک ریشه کن کردن آفاتی که به گیاهان آسیب وارد می کنند نیست بلکه هدف کاهش جمعیت آنها به حدی است که کمترین خسارت را به کشاورز یا محیط زیست وارد کند. در حقیقت این روشی است که با عکس العمل محیطی بین موجودات زنده آفات را کنترل می کند.در یک محیط طبیعی یعنی جایی که بشر کمترین دخالت را در اکوسیستم دارد آفات و بیماری های گیاهی همیشه وجود دارند اما در صورت عدم دخالت مستقیم بشر جمعیت آنها همیشه در حال تعادل و به حد نرمال است.
یکی از عوامل مهم برای شروع کار کنترل بیولوژیک آشنایی با مراحل مختلف رشد آفات و شناسایی مرحله ای است که آنها بیشترین خسارت را به گیاهان وارد می کنند. بیشتر روش های کنترل بیو لوژیک بر پایه جذب بیشتر حشرات مفید در مزارع و باغات پایه ریزی شده اند. موجودات زنده ای که بیشتر برای کنترل بیولوژیک استفاده می شوند عبارتند از انگل ها،شکارچی ها، پاتوژن ها و خورنده علف های هرز(Weed feeder). کشاورزان می توانند آنها را از طریق پست خریداری نمایند .موجوداتی که برای این منظور استفاده می شوند می توانند شکارچی یا انگل باشند.

کنترل بیو لوژیک از دیدگاه اقتصادی

کنترل بیولوژیک از نظر اقتصادی روشی بهینه است. حتی در صورت عدم موفقیت کامل در مزرعه نسبت سود به هزینه B/C در این روش 11:1 است. بر اساس یک مطالعه تخمین زده می شود که در این روش برنامه های با موفقیت کامل در ازای یک واحد سرمایه 32 واحد سود را باز می گردانند.( 32:1 B/C) این درحالی است که در تحقیق مشابهی نسبت سود به سرمایه در کنترل شیمیایی آفات فقط 5/2 به 1 است.

کنترل بیولوژیک با استفاده از حشرات

برای شروع این روش باید از روش زندگی حشرات یعنی انگل یا شکارچی بودن،سیکل زندگی و مکان هایی که آنها برای زندگی ترجیح می دهند مطلع باشیم .حشرات راه های مختلفی برای تغذیه از سایر حشرات ابداع کرده اند. شکارچی ها مستقیما حمله میکنند و قربانی خود را می بلعند در حالی که انگل ها در روی بدن حشره دیگر تخم گذاری می کنند و هنگامی که لارو ها از تخم بیرون آمدند از اندام های داخلی بدن حشره میزبان تغذیه می کنند.
نمونه ای از حشرات شکارچی
 

کفشدوزک ها مخصوصا لارو های آنها شته هایی مثلGreenfly و Blackfly راشکار می کنند و از کرم ،پوسته بدن و لارو های کوچک آنها تغذیه می کنند. کفشدوزک ها شبیه سوسک هستند و با رنگ سیاه و قرمز بیشتر دیده می شوند. لاروهای آنها در ابتدا خیلی کوچکند ولی تا 17 میلی متر رشد می کنند. بدن آنها پوشیده از رنگ های سیاه یا خاکستری با لکه های مشخص قرمز یا نارنجی است. آنها بیشتر در باغات یافت میشوند و در زمستان در سوراخ ساقه های درختان به خواب می روند.
نمونه ای از حشرات انگل
 

این حشره یک زنبور کوچک است که به شکل انگل از حشره White fly تغذیه می کند. White fly نو عی حشره کوچک است که از آفات مهم گلخانه ای است. این حشره از شیره گیاهی تغذیه می کند و باعث پژمردگی و تشکیل تودهای کپکی سیاه بر روی گیاه می شود.این روش مخصوصا در صورت هجوم کم حشره مفید است و تا مدت زیادی محافظت ایجاد می کند. مکانیسم کنترل به این صورت است که زنبور روی پوسته لارو White fly تخم گذاری می کند. بعد از خروج لارو ها از تخم، آنها از لارو White fly تغذیه کرده و قبل از تبدیل آنها به شفیره آنها را از بین می برند. باید بلافاصله بعد از مشاهده اولین حشره بالغ White fly نسبت به رها سازی زنبورها اقدام کرد تا کنترل به نحو موثری صورت بگیرد.

کنترل بیو لوژیک علف های هرز

کنترل بیولوژیک علف های هرز یکی از روش های کنترل علف های هرز است ،که از طریق قرار دادن آنها در معرض دشمنان طبیعی انجام می شود. بسیاری از علف های هرزی که امروزه در محیط های اطراف ما وجود دارند بومی مناطق دیگر بوده اند و از طریق بذر ، اندام رشد رویشی، باد، آب،حشرات و... به مناطق دیگر منتقل شده است.متاسفانه با انتقال علف های هرز به مناطق جدید دشمنان طبیعی آنان به همراه آنان منتقل نمی شوند در نتیجه آنها به راحتی قادر به رشد و نمو هستند، و حیات گیاهان بومی و مطلوب را به خطر می اندازند.
کنترل بیولوژیک روش هایی را پیشنهاد می کند تا تعادل طبیعی بین علف های هرز و محیط آنها برقرار شود. که از طریق معرفی حشرات و بیماری هایی است که به گیاهان مضر حمله می کنند.
_ یک روش کنترل شامل استقرار یک جمعیت از دشمنان طبیعی علف هرز است که قادر به ادامه حیات در محیط جدید می باشند.هدف ایجاد ممانعت برای رشد علف های هرز ،مخصوصا در مورد علف هایی که زمین های غیر زراعی را اشغال کرده اند،است.این روش با افزایش جمعیت یک عامل بیولوژیک (که معمولا یک حشره است )اجرا شده و تا زمانی که جلوی افزایش علف هرز را بگیرد ادامه می یابد . کنترل بیولوژیک علف هرز روشی تدریجی وطولانی است و تا 20 سال به طول می انجامد. اما در شرایط درست سودمند ترین و اقتصادی ترین روش کنترل است با توجه به اینکه اگر از عامل صحیحی برای کنترل استفاده شود کمترین خسارتی به محیط زیست وارد نمی کند.
 


 

عکس سمت چپ :شروع کنترل علف هرز Euphorbia esula توسط سوسک Aphtona oyparissiae که برای کنترل آزاد شده است.
عکس سمت راست :ممانعت از افزایش جمعیت علف هرز به شعاع 1KM_شش سال بعد

_روش دوم به کار بردن یک دشمن طبیعی است که ، مثل علفکش ها با علف هرزمستقیما در تماس باشد، مانند عوامل بیماری زای گیاهی. این روش بیشتر برای کنترل علف های هرز غلات و در مزارع استفاده می شود. در کانادا عوامل بیماری زایی که برای این منظور استفاده می شوند حتما باید در آن منطقه وجود داشته باشند و اجازه ورود از مناطق ذیگر را ندارند. شرایط مورد نیازی که یک عامل بیماری زا برای استفاده در روش کنترل بیولوژیک باید داشته باشد این است که با روش انتخاب توده ایجواب دهد و بعد از به کار بردن روی علف های هرز اثر قابل قبولی داشته باشد.
_کنترل بیولوژیک همچنین می تواند به طور غیر مستقیم از طریق اعمال روش های زراعی انجام شود .به این طریق که با سیستم کشت حفاظتی یا بدون شخم و جلوگیری از چرای دام در فصل های بخصوص باعث افزایش دشمنان طبیعی و میکرو ارگانیسم های خاک می شوند.
کنترل بیو لوژیک علف های هرز یک فرایند طولانی ،تدریجی و گران است اما تحقیقات نشان داده است که بازگشت سرمایه در این روش به طور کلی و در پایان کار 50:1 است و شاید تا 100:1. کنترل بیولوژیک در صورتی موفق است که قدرت رشد و فراوانی علف های هرز و همچنین هزینه های اقتصادی که آنها به کشاورزان تحمیل می کنند را کاهش دهد.

مراحل انتخاب یک عامل کنترل بیولوژیک قبل از آزاد شدن در محیط

  • انتخاب دشمنان طبیعی که از علف هرز یا آفت مورد نظر تغذیه می کنند.
  • انجام مطالعات گسترده روی عامل بیولوژیک تا زمانی که مطمئن شوند که تنها به علف هرز یا آفت مورد نظر حمله می کند.
  • انجام آزمایشات ناحیه ای
  • تایید توسط سازمان محیط زیست و سازمان های دیگری که با توجه به کشور های مختلف فرق می کند.
+ نوشته شده در  دوشنبه دوم خرداد 1390ساعت 10:54  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

مورچه

نگاه اجمالی

حشرات اجتماعی شامل گونه‌های بی‌شماری از زنبورهای عسل ، زنبورهای معمولی و تمام گونه‌های مورچه‌ها و موریانه‌ها می‌شود. حشرات اجتماعی در گروههای فامیلی زندگی می‌کنند و یا به صورت قبیله‌ای زندگی کرده و لانه‌های بسیار بزرگ می‌سازند. در هر قبیله فقط یک حشره ، یعنی ملکه ، تولید مثل می‌کند. بیشتر حشرات دیگر کارگر هستند که به جمع‌آوری غذا و حفاظت از لانه و نوزادان مشغول هستند.

مورچه (formica) حشره‌ای است از راسته نازک بالان که تیره خاصی را به نام تیره مورچگان در این راسته بوجود می‌آورد. مورچه جانوری است اجتماعی و آن دارای گونه‌های بسیاری می‌باشد و مخصوصا برخی گونه‌های نواحی حاره مورچه‌های خطرناک و گوشتخوار هستند. در حدود 8000 گونه مختلف از مورچه‌ها شناخته شده است، مورچه‌ها حشراتی هستند که از نظر هوش و غریزه طبیعی کامل می‌باشند. این حشره در مقایسه با حشرات دیگر ، لانه ساده‌تری دارد، بیشتر آنها در زیر زمین تونلهایی حفر می‌کنند، یا با استفاده از مواد خاکریز درست می‌کنند.



img/daneshnameh_up/5/58/Moorche1.jpg
img/daneshnameh_up/3/32/Moorche_lane.jpg




نمل به معنی مورچه در قرآن

آیات 16 و 18 و 19 سوره نمل به مورچه اشاره فرموده است. از آیات این سوره به خوبی استفاده می‌شود که داستان حکومت حضرت سلیمان جنبه عادی نداشت، بلکه توام با خارق عادات و معجزات مختلفی بود. در حقیقت خداوند قدرت خود را در ظاهر ساختن این حکومت عظیم و قوایی که مسخر آن بود، نشان داد. خداوند در آیه 16 این سوره می‌فرماید :

« لشگریان سلیمان از جن و انس و پرندگان نزد او جمع شدند. آنقدر زیاد بودند که باید توقف می‌کردند تا به هم ملحق شوند. »

سپس در آیه 18 می‌فرماید :

« به هر حال سلیمان با این لشکر عظیم حرکت کرد تا به سرزمین مورچگان رسیدند. در این حال مورچه‌ای از مورچگان همنوعان خود را مخاطب ساخت و گفت : ای مورچگان! داخل لانه‌های خود شوید تا سلیمان و لشگریانش شما را پایمال نکنند، در حالی که نمی‌فهمند. »

در آیه 19 : « سلیمان از شنیدن سخن این مورچه تبسم کرد و خندید. »

در اینجا سلیمان رو به درگاه خدا کرد و چند تقاضا نمود :

« پروردگارا! راه و رسم شکر نعمتهایی را که بر من و پدر و مادرم ارزانی داشتی به من الهام فرما. دیگر اینکه مرا موفق بدار تا عمل صالحی به جای آورم که تو از آن خشنود می‌شوی و بالاخره مرا به رحمتت در زمره بندگان صالحت داخل گردان. »

یعنی هدف نهایی بدست آوردن قدرت انجام عمل صالح است و عمل صالح نیز مقدمه‌ای است برای جلب خشنودی و رضای خدا که هدف نهایی است.

تنوع مورچه‌ها در هر دسته

همه مورچه‌ها دارای زندگی اجتماعی هستند، یعنی مورچه‌ها در دسته‌های جدا از هم زندگی می‌کنند. در هر دسته سه نوع مورچه وجود دارد: ملکه که وظیفه آن تخم گذاری و به دنیا آوردن نوزادان است. عده‌ای مورچه‌های کارگر هستند که فاقد بال می‌باشند و کار آنها جمع‌آوری دانه‌ها و مواد غذایی و حفر لانه و نگهداری تخمها و نوزادان می‌باشد. تعداد کمی از افراد یک لانه ، مورچه‌های نر ماده هستند که دارای چهار بال نازک می‌باشند. اندازه گروههای مورچه‌ها بسیار متنوع است. برخی از این گروهها یا دسته‌ها فقط شامل چند دوجین مورچه هستند، در حالی که در دسته‌های دیگر صدها هزار مورچه فعال زندگی می‌کنند.

ساختمان مورفولوژیکی مورچه

مورچه‌ها گر چه از نظر اندازه ظاهری با یکدیگر فرقهای زیادی دارند، ولی از جهت شکل ظاهری کم و بیش شبیه یکدیگر هستند. بر روی سر مورچه یک جفت شاخک یا آنتن وجود دارد. این شاخکها مدام حرکت می‌کنند، زیرا اینها شاخکهای معمولی نیستند، بلکه اندامهای بویایی جانور به شمار می‌روند. بنابراین مورچه در عین حال که فاقد بینی است، ولی حس بویایی دارد. شاخکها همچنین به مورچه کمک می‌کنند تا مورچه‌های دیگر را بشناسند و با آنها ارتباط برقرار کنند.

سر مورچه شامل مغز ، یک جفت چشم مرکب و آرواره‌های قوی و دهان است. علاوه بر چشم مرکب ، بیشتر مورچه‌ها دارای اندام بینایی دیگری به نام چشم ساده هستند. بین شکم و تنه این حشرات پایه‌ای وجود دارد که بوسیله آن شکم می‌تواند حرکات زیادی در جهات مختلف انجام دهد. مورچه‌های کارگر دارای سر کوچکی هستند، در صورتی که نر ماده‌ها دارای سری بزرگ می‌باشند. آرواره‌های این حشره نسبتا قوی است و پاهایش به چنگال ختم می‌شوند.

بالهای جنس ماده حشره مذکور پس از جفت گیری می‌افتند. عمر مورچه‌های کارگر 8 تا 10 ماه ، مورچه ملکه یک سال و مورچه‌های نر ماده فقط دو هفته است، یعنی پس از جفتگیری با ماده می‌میرند.

غذای مورچه‌ها

هزاران نوع مورچه در جهان زندگی می‌کنند که هر نوعی زندگی و غذای مخصوص به خود را دارند.


  • مورچه خرمن چین : مورچه‌ای است که از گیاهان اطراف خود دانه می‌چیند و به لانه خود می‌برد و از آنها استفاده می‌کند.

  • مورچه شیر دوش یا گله‌دار : این مورچه‌ها به شکار شته‌ها می‌روند، آنها را گله گله در لانه جای می‌دهند و با نواختن ضربه‌های محکمی بر پهلویشان ، مایع شیرین مزه‌ای از اندامشان برای خود می‌دوشند.

  • مورچه‌های باغبان : دسته دیگر از مورچه‌ها باغبانی می‌کنند، یعنی قارچهای بسیار ریزی را می‌پرورند و خوراکشان را فقط از آنها تهیه می‌کنند. برای کشت قارچها نیاز به باغچه‌ای هم دارند که برای این کار خمیری فراهم می‌کنند و قارچهای مورد نظر خود را بر روی آن می‌کارند.

  • مورچه‌های آسیابان : این نوع مورچه‌ها با کله بزرگ و فکهای نیرومندشان دانه‌ها را آسیاب می‌کنند.

انواع مورچه‌ها

  • مورچه‌های تپه ساز ، همچون مورچه‌های چوب‌زی در انگلستان فراوان هستند. این مورچه‌ها چنان بلند خانه سازی می‌کنند که گاهی ارتفاع ساختمان‌هایشان به یک متر و پهنای آن به 30 سانتی متر می‌رسد.

  • برخی از مورچه‌ها ، برده‌دار هستند، یعنی دسته دسته همچون گروههایی که عازم ماموریت نظامی هستند، به سراغ مورچه‌های کوچکتر می‌روند. تخمها ، کرمها و شفیره‌های آنها را غارت می‌کنند و از آنها نگهداری می‌کنند تا بالغ شوند و در این هنگام آنها را به بیگاری وامی‌دارند.

  • در آفریقای مرکزی ، آمریکای جنوبی و نیز آسیای جنوبی ، پاره‌ای از انواع مورچه‌ها ، گوشتخوار هستند. گاهی آنها را مورچه‌های قزاق گویند. چون بسیار بی‌رحم هستند و در ستونهای طولانی مانند نظامیان جنگجو در جستجوی جانداری به راه می‌افتند تا از گوشت بدن او تغذیه کنند.

زندگی اجتماعی مورچه‌ها

در حدود 8000 گونه مختلف مورچه وجود دارد و همه آنها در گروههای فامیلی زندگی می کنند این حشره درمقایسه با حشرات دیگر لانه ساده‌تری می‌سازد بیشتر آنها در زیر زمین تونلهایی حفر می‌کنند یا با استفاده از موادی خاکریز (پرچین) درست می‌کنند در طول تابستان مورچه‌های بالدار از لانه بیرون آمده و بطور دسته جمعی حرکت می‌کنند آنها جفت گیری می‌کنند و برای تشکیل اجتماع جدیدی پرواز کرده و می‌روند.

مورچه‌های صحرا نشین اجتماعی در طول شب یک توده مخروطی موقت درست می‌کنند آنها برای این کار از بدنشان استفاده می‌کنند مورچه‌ها به همدیگر می‌چسبند و از یک شاخه درخت آویزان می‌شوند آنها بوسیله پنجه‌هایشان به یکدیگر می‌چسبند و این مخروط را می‌سازند. یک لانه مورچه از چندین اطاقچه که بوسیله تونلهایی به هم مرتبط می‌شوند، تشکیل شده است.

چرخه زندگی مورچه

چرخه حیات مورچه بسیار جالب است. ماده‌های یک کلنی یعنی ملکه تا ارتفاع زیادی در آسمان به پرواز در می‌آیند و نرها نیز به دنبالشان می‌روند. پس از این پرواز جفت گیری ، نرها فورا می‌میرند و ملکه پایین می‌رود و به تنهایی آغازگر یک گروه یا دسته جدید می‌شود. او آشیانه‌ای حفر می‌کند و تخم می‌گذارد. پس از آن که کرمهایی که فاقد پا هستند، از تخم بیرون می‌آیند، ملکه مادر به آنها کمک می‌کند تا پیله‌ای به دور خود بتنند. هنگامی که مورچه جوان به اندازه کافی رشد کرد، ملکه یک سر پیله را سوراخ می‌کند و مورچه را از داخل محفظه خود خارج می‌سازد. این کارگران تازه نفس ، تقریبا به فوریت زندگی پر کار و فعال خود را آغاز می‌کنند که وقف ملکه و بقیه اعضای گروه است.
+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 18:12  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

زنبور





img/daneshnameh_up/9/91/znborasal_1.jpg

مقدمه

زنبور عسل یکی از حشرات مفید برای انسان است که متعلق به رده دوبالان می‌باشد. زنبور عسل خیلی پیش از انسان در روی زمین بوجود آمده و زندگی می‌کرده است. زنبور عسل حدود 150 میلیون سال قبل وجود داشته و مشغول زاد و ولد بوده است. منتها با این تفاوت که در آن فاقد یک زندگی اجتماعی بوده و مثل خیلی از زنبورهای غیر عسلی امروزی ، زندگی انفرادی داشته و هر زنبور لانه مخصوص بخود را داشته و در آن زندگی می‌کرده است. کندو محلی است که زنبورها در آن تولد یافته ، کار کرده ، خواهران و برادران خود را پرورش داده و مواد غذایی لازمه را در آن انبار و ذخیره می‌کنند. زنبور عسل دارای نژادهای مختلف است و ساختمان بدنی پیچیده‌ای دارند.

ساختار بدن زنبور عسل

سر

در جلوترین قسمت بدن قرار داشته و شامل اعضای زیر است: دو عدد چشم مرکب ، سه عدد چشم ساده ، دو عدد آنتن و دهان با خرطوم. بزرگی چشمها وسیله‌ای است که زنبوردار به کمک آن به راحتی می‌تواند زنبور نر را از کارگر تشخیص دهد. زیرا چشمهای زنبور نر بزرگتر بوده و از عقب سر بهم می‌رسند، ولی در زنبور کارگر و ملکه بهم نمی‌رسند. کار آنتنها ، لمس کردن و بوییدن است. زنبور به کمک خرطوم ، شهد را از روی گلها جمع آوری و از راه دهان به داخل کیسه عسلی می‌فرستد.

سینه

از سه حلقه کیتینی درست شده و اعضای زیر به آن اتصال دارند: چهار عدد بال یا پر که دو عدد آنها بالهای جلویی و دو عدد دیگر بالهای عقبی هستند. شش عدد پا که جفت عقب آن دارای حفره‌هایی به نام سبد می‌باشند و زنبور عسل در دوران فعالیت خود گرده‌های گل در آن پر و با خود به کندو حمل می‌کند. این سبدها در کارگران بزرگتر از نرها هستند.

شکم

در قسمت انتهایی بدن قرار داشته، از 6 حلقه کیتینی پشتی و 6 قطعه شکمی تشکیل شده است. در انتهای شکم مخرج برای دفع مدفوعات دیده می‌شود. از راه همین مخرج ، زنبور قادر است خاری را که در داخل بدنش جای دارد، خارج کرده و نیش بزند. زنبور نر نمی‌تواند نیش بزند، چون اصلا نیش ندارد.



تصویر

غده های مهم

  • در داخلا دو طرف سر کارگر یک جفت غده‌ای به نام غده‌های شیری وجود دارد که از خود ماده‌ای به نام شیر یا ژله شاهانه ترشح می‌کند و با آن ملکه و لاروهای خیلی جوان را تغذیه می‌نمایند.

  • غده‌های بزاقی همراه با یک جفت غده سینه‌ای بوسیله یک کانال مشترک ، ترشحاتشان را به داخل دهان زنبور می‌ریزند. ترشحات این غده‌ها در موقع لارو بودن صرف تنیدن به دور خود شده و پس از رشد و تبدیل به یک زنبور کامل ، نقش غده بزاق دهان را در زندگیشان بازی می‌کنند.

  • غدد زیر آرواره‌ای که در کارگران خیلی کوچک و غیرفعال بوده و در ملکه بسیار بزرگ و فعال است. ماده‌ای بوسیله این غده ترشح می‌شود که با بوی مخصوصش باعث تمیز ملکه از سایر زنبورها می‌شود.

  • در زیر شکم زنبورها 4 جفت غده‌های مومی وجود دارد که سه جفتش فعال هستند و موم ترشح می‌کنند و بکار ساختن سلولها و شان می‌خورند.

  • غده‌های بویایی: در پشت زنبورها غده‌ای به نام غده بویایی دیده می‌شود که کارش تشخیص بوهاست.

  • غده‌های مخزنی: سه عدد غده در مخزن به نام غده‌های مخزنی ، مدفوعاتی را که در آنجا ذخیره شده‌اند، مرتب ضد عفونی می‌کنند.



تصویر

نژادهای زنبور

زنبور هندی Aspis Indica

کمی کوچکتر از زنبور عسل معمولی بوده ، قدر کارگرش 13 میلیمتر می‌باشد. سلولهایی را که با موم در روی شانها درست می‌نماید از سلولهای زنبور عسل کوچکتر هستند.

زنبور درشت Apis Dorsata

در هندوستان و چین زندگی نموده و بزرگترین نوع زنبور عسلی است که تاکنون شناخته شده است. به حالت وحشی زندگی کرده و در زیر شاخه‌های درخت شانش را می‌چسبانند. سالانه چند بار از نقطه‌ای به نقطه دیگر کوچ می‌نمایند.

زنبور ریزApis Florea

از همه زنبورها کوچکتر بوده و فقط یک شان درست می‌کنند که مثل زنبورهای درشت به زیر شاخه درخت می‌چسباند به حالت وحشی در هندوستان و جنوب ایران یافت می‌شوند.

زنبور عسل معمولی Apis Meaifica

همان زنبور عسل معمولی است که فقط آنها را در دهات و شهرها برای تولید عسل در کندوها نگهداری می‌کنند. خواصی را که از یک نژاد خوب باید انتظار داشت عبارتند از: آرام باشند و نیش نزنند، پر محصول باشند، بچه به اندازه لازم بدهند، گلهای شهددار را به سرعت پیدا کنند، در مقابل امراض مقاوم باشند، مصرف عسل زمستانی آنها کم باشد، رشد سالانه‌شان را هر چه زودتر شروع کرده و سریع به حداکثر رشدشان برسند. از مهمترین نژادهای این زنبور می‌توان به زنبور عسل اروپای مرکزی ، زنبور سیاه ، زنبور ایتالیایی قفقازی و زنبور نژاد ایرانی نام برد.

آفات و بیماریهای زنبور عسل

از مهمترین بیماریها می‌توان به لوک آمریکایی ، لوک اروپایی ، نوزما ، کنه دونی ، یبوست ، شپشک زنبور عسل و کرم موم خوار اشاره کرد.

 

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 18:9  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

سن ها

سن گندم

مقدمه :

يكي از حشره هاي زيان آور و آفت هاي مهم گندم «سن» است . اين حشره همه ساله زيان فراواني به مرزعه هاي گندم وارد كرده و توليد اين محصول را با مشكل روبرو ميكند سن گندم در بيشتر نقاط كشور به زراعت گندم هجوم آورده وباعث نابودي آنها ميشود . لذا با توجه به نزديك شدن زمان فعاليت اين آفت لازم دانستم مطالبي در خصوص شناسايي وروش مبارزه با آن ارائه دهم تا شايد مورد استفاده زحمتكشان بخش كشاورزي قرار گيرد .

زمستانگذراني سن :

سن گندم زمستان را بصورت حشره كامل در ارتفاعات ، مراتع و لا به لاي بوته ها بويژه بوته هاي گون به حالت خواب ميگذراند با شروع فصل بهار زماني كه درجه حرارت محيط به 20درجه سانتي گراد ميرسد . بطرف مزارع غلات بخصوص گندم مهاجرت ميكنند.حركت آنها بصورت گروهي ودسته جمعي وبا توجه وضع جغرافياي منطقه به تدريج وكم كم انجام مي شود .

جفتگيري و تخمگذاري :

در اولين فرودها حشرات نر پيشتاز بوده وسپس حشرات ماده خود را به مزرعه ميرسانند وپس از تغذيه از شيره برگ ، شيره جوانه مركزي وشيره ساقه هاي جوان كه خسارت عمده حشره كامل به گياه در اين قسمتها مشاهده ميشود شروع به جفتگيري كرده وپس از 5روز تا يك هفته تخمريزي مينمايد. تخمها 2تا 3 رديفي در دسته هاي 14 تايي توسط يك ماده چسبناك در زير برگ مي چسبند .

تفرخ تخم ها و خروج پوره ها:

دوره جنيني تخم حدود 2هفته طول ميكشد تا تخم تبديل به پوره گردد .زندگي پوره سن ، 5 مرحله دارد؛ يعني پوره پس از 5 مرحله پوست اندازي تبديل به حشره كامل ميشود . پوره هاي سن اول و دوم هيچ گونه حركت وتغذيه اي ندارند . تغذيه پوره ها از سن پوره سوم شروع ودر پوره چهارم و پنجم بيشترين تغذيه را دارند .

حشره بالغ نسل جديد:

پوره ها پس ازتكميل سن پورگي وتغذيه از خوشه ها به حشره كامل تبديل ميشوند و مواد غذايي لازم را براي زمستانگذراني در بدن خود ذخيره مي كنند آنها بعد از برداشت گندم به طرف ارتفاعات پرواز كرده تا دوره تابستان وزمستان زندگي خود را بگذرانند. اين حشره بالغ در تابستان هيچ گونه تغذيه اي ندارد ودر حالت استراحت بسر ميبرد .

نحوه خسارت :

1-خسارت اوليه مربوط به سن مادري بعد از زمستانگذارني و ريزش سن در مزارع گندم وتغذيه آن از شيره ساقه و برگهاي جوان مي باشد . سن ها با فرو كردن خرطوم خود داخل نسوج سبز بوته گندم بخصوص ساقه وبرگ وخوشه هاي سبز و جوان جهت تغذيه باعث ميشوند خوشه هاي تازه ، خشك و سفيد گردند . در اين مرحله اگر تعداد سن ها كم باشد خسارت زياد نيست . كه بستگي به تعداد آنها در متر مربع دارد.

2- در مرحله بعدي خسارت مربوط پوره هاست . همانطور كه اشاره كردم خسارت در اين مرحله مربوط به پوره هاي سن 3 تا 5 ميباشد كه از شيره دانه هاي سبز خوشه گندم تغذيه مي كنند .وباعث چروكيدگي ، لاغري دانه و كاهش شديد عملكرد وكيفيت مواد غذايي آن ميشود .

3- مرحله سوم خسارت مربوط به حشره بالغ نسل جديد است . اين سن ها براي ادامه رشد خود و ذخيره مواد غذايي مورد نياز براي زمستان گذراني از خوشه هاي گندم تغذيه مي كنند .

روشهاي پيشگيري و كنترل :

به منظور پيشگيري و كنترل سن گندم از كاربرد مداوم آفت كشها در بلند مدت مي بايست خوداري كرد . در اغلب آفات مثل حشرات – كنه ها – نماتدها وبيماريها و علفهاي هرز ثابت شده است كه يك مديريت تلفيقي ، شامل بكار گيري عمليات زراعي و كنترل بيولوژيكي مي باشد .آفت كش ها فقط زماني بكار گرفته ميشود كه ساير روشهاي كنترل نتواند جمعيت آفت را به زير سطح زيان اقتصادي برساند .

مبارزه زراعی :

این روش ها شامل مجموعه اقداماتی است که می تواند از طغیان جدی سن گندم بدون نیاز به کاربرد آفت کش جلوگیری کند وغالبا نقش پیشگیری دارند عبارتند.

- برداشت زود هنگام

- زود کاشتن ویا کاشتن واریته های مقام تر

- وجین کردن علفهای هرز در تمام طول فصل

- تناوب کشت با محصولاتی غیراز غلات

- به زراعی در کشت غلات که باعث میشود گیاه بهترین رشد و نمو را داشته باشد

وزودتر برداشت شود .

مبارزه بیولوژیکی :

- سن گندم دشمنان طبیعی زیادی دارد . که مهمترین دشمنان سن گندم زنبور های پارازیتوئید Trissolcus و مگس های جنس Phasia میباشد . که این حشرات با تخمگذاری در داخل تخم سن وتغذیه لارو زنبور از محتویات تخم سن باعث نابودی آ ن میشود . که با سمپاشی های بی رویه جمعیت این حشرات مفید کاهش یافته است .

مبارزه شیمیایی :

- بصورت کلی همه آفت کشها اثر مرگ ومیر لازم روی سن گندم را دارد ولی در مبارزه شیمیایی باید دقت شود که جمعیت آفت در آستانه زیان اقتصادی باشد و به اصطلاح کارشناسان به نرم مبارزه رسیده باشد

سموم مورد استفاده :

- فنیتروتیون 50درصد 1 لیتر در هکتار

- دلتا مترین 2.5درصد 300سی سی درهکتار

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 18:2  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

مگس

مگس

مگس
دوره سنگواره‌ای: تریاس میانه تا امروزه

A poster with sixteen different species of flies
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
زیررده: بالداران[۱]
فُرورده: نوبالان[۲]
بالاراسته: درون‌بالداران[۳]
راسته: دوبالان
کارل لینه٬ ۱۷۵۸
Suborders

Nematocera (includes Eudiptera)
Brachycera

مَگَسبه دسته‌ای از حشرات از راسته دوبالان گفته می‌شود.این دسته یکی از بزرگترین گروه‌های حشرات هستند که در حال حاضر بیش از ۷۵۰۰۰۰ نوع از آن‌ها وجود دارد.

مگس‌ها دارای دو جفت بال جلویی مشخص هستند. دو جفت بال عقبی آنها تبدیل به بالچه چاقوشکل به نام توازنگر (هالتر یا بالانسیـِر) شده‌است.

مگس‌ها به دلیل داشتن رژیم غذایی متفاوت، در مکانهای مختلفی دیده می‌شوند و منبع غذایی مهمی برای بسیاری از حیوانات نظیر قورباغه‌ها، وزغ‌­ها، مارمولک‌ها و پرندگان محسوب می‌­شوند. مگس‌ها بطور گسترده در میان انسان‌ها زندگی می‌کنند و می‌توانند عامل پراکندگی بیماری‌ها بشوند.

مگس‌ها از عوامل گرده‌­افشانی گیاهان در طبیعت بوده و یکی از مهمترین زنجیره‌های چرخه‌­ی غذایی می‌­باشند؛ برخی از این حشرات پوسیده‌خوار هستند و باعث تسریع تجزیه‌­ی لاشه‌­ی جانوران، مدفوع حیوانات و اجزای گیاهی گوناگون شده و در پاکسازی محیط زیست انسان را یاری می‌کنند. برخی گوشتخوار بوده و به عنوان دشمن دیگر حشرات در اکوسیستم نقش ایفا می‌کنند. در حدود ۵۰۰۰ گونه از مگس‌­ها از دیگر حشرات به عنوان طعمه استفاده می‌­کنند به نحوی که گاهی از آنها به عنوان عامل کنترل بیولوژیکی یاد می‌گردد. برخی نیز گیاهخوار بوده و به عنوان آفت گیاهان شناخته می‌شوند.

 

 

نگارخانه

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 17:54  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

پروانه ها

پروانه

جنس نر پروانه‌ای به نام پرنده‌بال کیرن، بزرگ‌ترین گونه پروانه در استرالیا (باغ وحش ملبورن).
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
راسته: پولک‌بالان
(طبقه‌بندی‌نشده) گُرزشاخکان
خانواده‌ها

پَروانه حشره‌ای است از راسته پولک‌بالان (Lepidoptera)، از خانواده طبقه‌بندی‌نشده گُرزشاخکان.

الگوهای گوناگون رنگارنگ بر روی بال‌های پروانه‌ها و پرواز نامنظم ولی باوقار آن‌ها باعث شده تا تماشای پروانه یکی از سرگرمی‌های محبوب در برخی کشورها به‌شمار بیاید.

محتویات

[نهفتن]

 

ساختار بدن

یک حشره شامل ۶ قطعه بهم جوش خورده است که ۴ قطعه آن دارای زایده هستند. ماندیبولها و اولین ماگزیلها نسبت به دهان در اطراف واقع می‌شوند و یک لب بالایی دهان را از جلو محافظت می‌کند. ماگزیلای دوم لب پایینی را می‌سازد. این اندامهای ذکر شده قطعات دهانی خورد کننده و جونده را تشکیل می‌دهند. در پروانه ماگزیلا به صورت قطعات دهانی مکنده خارج می‌شود.

هر یک از ۳ قطعه سینه در بردارنده یک جفت پا است و به قطعات دوم و سوم یک جفت بال نیز متصل است. در شکم حشره ۷ قطعه اول بدون زایده هستند. در قطعات هشتم و نهم زایده‌ای وجود دارد که به کار تخم‌گذاری کمک می‌کنند. مخرج در قطعه دهم قرار دارد. دو قطعه آخر سینه‌ای و ۸ قطعه اول شکمی دارای اسپیراکلهای زوجی هستند که به دستگاه تنفسی نایی منتهی می‌شوند.

پوست بدن

سطح بدن دارای پوششی ویژه است که در دوران رشد پس جنینی و به هنگام پوست اندازی به شدت تحت تأثیر اعمال فیزیولوژیک مختلف قرار می‌گیرد. پوست بدن بر عکس کرمها و نرمتنان از استحکام و مقاومت زیادی برخوردار است. بررسیهای بافت‌شناسی پوست که به‌وسیله میکروسکوپ نوری انجام شده نشان می‌دهد که پوست از دو لایه مشخص یکی سلولهای اپیدرمی یا هیپودرم و دیگری لایه کوتیکول تشکیل می‌شود. پوست بدن بطور کلی وظایف زیر را انجام می‌دهد. • بدن را در برابر عوامل فیزیکی و مکانیکی مختلف محیط مانند زرهی محافظت می‌کند. • از تبخیر آب بدن که در زندگی حشرات دارای اهمیت ویژه‌ای است جلوگیری کرده و مانع نفوذ مواد سمی و خارجی به بدن می‌شود. • حشره را در برابر تغییرات بیش از اندازه گرمای محیط محافظت می‌کند. غده‌های پوستی غده‌های پوستی اعم از تک سلولی یا چند سلولی بلافاصله در زیر کوتیکول و یا اندکی فراتر قرار می‌گیرند. ترشحات آنها در مراحل مختلف زندگی حشره، اعمال بسیار گوناگونی را انجام می‌دهند. مهم‌ترین غده‌های پوست عبارت‌اند از: غده‌های چرب کننده، غده‌های مومی، غده‌های لاکی، غده‌های ابریشم‌ساز و غده‌های پوست اندازی. ماهیچه‌های بدن بیش از یک قرن است که معلوم شده است ماهیچه‌های بدن حشرات مانند دیگر بند پایان بجز در موارد استثنایی عموماً از تیپ مخطط است. رنگ آنها معمولاً روشن و یا خاکستری است اما ماهیچه‌های بال زرد، نارنجی و یا قهوه‌ای روشن است. اینگونه رنگ آمیزی به سبب وجود رنگدانه‌های گوناگونی است که در ساختمان آنها پراکنده‌اند. چون بدن حشرات و پیوستهای آنها از بندهای زیادی تشکیل شده است به این دلیل تعداد ماهیچه‌ها برای تامین حرکات آنها بسیار زیاد و قابل توجه است. چنانچه در بدن لارو بعضی از پروانه‌ها تعداد آنها ۳۰۰۰ و گاهی بیشتر است. دستگاه تنفس تنفس به‌وسیله شبکه‌ای از لوله‌های میان تهی ویژه به نام تراشه صورت می‌گیرد. مجموع این لوله‌ها و انشعابات متعدد آنها بطور کلی سیستم تنفسی حشره را بوجود می‌آورد. تراشه‌ها لوله‌های اکتودرمی منشعبی هستند که در دو طرف جانبی بدن به‌وسیله روزنه‌های متقارن به نام استیگمات به بیرون باز می‌شوند.

تراشه‌ها به رنگ نقره‌ای شفاف بوده و درون آنها دارای پوشش کوتیکولی مارپیچی به نام تنیدیوم می‌باشد. انتهای هر یک از لوله‌های تنفسی به یک سلول تراشه‌ای و لوله‌های تنفسی بسیار باریک به نام تراکئول ختم می‌شود. این تراکئولها که قطر آنها کمتر از یک میکرون می‌باشد برای اکسیژن رسانی بطور مستقیم به سوی اندامها، بافتها و سلولهای بدن کشیده می‌شود.

دستگاه گردش خون

دستگاه گردش خون حشرات در مقایسه با دیگر جانوران بی‌مهره سلوم‌دار بسیار ساده بوده و تنها از یک لوله پشتی تشکیل شده است. این لوله در ناحیه شکم معمولاً قلب و در قفسه سینه و سر، آئورت را بوجود می‌آورد. در پروانه لوله پشتی با خانه‌های قلب است. در اینحالت قلب به تعدادی اطاقک که در بیشتر موارد شماره آنها به ۸ عدد می‌رسد تقسیم شده است. جریان خون به داخل قلب به‌وسیله روزنه‌های جانبی آن که در حد فاصل خانه‌ها قرار دارند انجام می‌گیرد.

تولید مثل

عمل لقاح از طریق جفتگیری صورت می‌گیرد و تخم گذاشته می‌شود. در پروانه جنین به صورت رشد نیافته‌ای از تخم درمی‌آید و در ظاهر به کرمهای حلقوی می‌ماند. این لاروها طی پوست اندازی متوالی رشد می‌کنند و سرانجام محفظه‌هایی در دیواره بدن پدید می‌آید و دیسکهای شفیره‌ای شروع به پیدایش می‌کنند. این دیسکها جوانه‌های درونی هستندکه بعدها زایده‌های جانور بالغ مانند بالها، پاها و قطعات دهانی جدید از آنها حاصل می‌شوند. تغییر شکل لارو کرمی شکل به جانور بالغ در درون پیله انجام می‌شود. در این مرحله محفظه‌هایی که محتوی دیسکهای شفیره‌ای هستند باز می‌شوند و زواید جانور بالغ کم‌کم ظاهر می‌شوند.

انواع پروانه

میوهٔ اژدها، پرتغال، موز و گریپ فروت از غذاهای مورد علاقه پروانه‌ها هستند.

پروانه اطلسی این حشره شب‌زی بزرگ‌ترین بالها را در میان گروه پروانه‌ها دارد. اما بدن او کوچک است و در حدود ۵ سانتیمتر طول دارد. بالهای جلویی نوع بالغ به سمت عقب خم شده و هر چهار بال او دارای طرحهای نیمه شفاف می‌باشند. پروانه بلوطی این پروانه درشت هیکل دارای شاخکهای بسیاراتاتلمتلمالملامالمل کوچکی است و تا به سن بلوغ نرسد، غذا نمی‌خورد. نرها و ماده‌ها از نظر اندازه و رنگ با همدیگر فرق دارند. نوع نر خیلی بزرگ‌تر از نوع ماده است. نوع ماده تا زمانی که نوع نر آن را پیدا کند و با او جفتگیری نماید، پرواز نمی‌کند.

پروانه شطرنجی دم چلچله‌ای این پروانه استوایی که در همه جا پراکنده است، یک پرواز کننده قوی می‌باشد و احتمالاً برای پیدا کردن غذا مهاجرت می‌کند. پیله این پروانه به خوبی استتار شده و در صورت مورد تهدید قرار گرفتن، شاخ چنگالی شکل پشت سرشان را باد می‌کند. این شاخ بوی تنفر انگیز و بدی را در فضا منتشر می‌کند. پروانه فینیقیه‌ای نام دیگر این پروانه آپولوی کوچک می‌باشد. این پروانه در مناطق کوهستانی زندگی می‌کند و به ندرت درمناطق پایین‌تر دیده شده است. طرح روی بالهای این پروانه متغیر است بالهای او بسیار نازک بوده و دارای پولکهای ظریفی می‌باشند که نیمه شفاف به نظر می‌آید. پروانه فینیقیه در مقابل سرما بسیار مقاوم است و با وجود آن فقط در فصل تابستان فعال است. پروانه کوچک پستچی این پروانه استوایی در حاشیه جنگلها زندگی می‌کند و از شهد گل ساعتی تغذیه می‌کند. گونه این پروانه دارای ۳۰ رنگ مختلف بوده و با لرزاندن بالهای خود پرندگان مزاحم را از خود دور می‌کند.

نگارخانه

پرستودُم‌ها

پروانه‌های کاهی‌بال

خانواده فلزلکه

خانواده فرچه‌پا

خانواده لطیف‌بالان

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 15:31  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

سوسری ها

 
 مشخصات سوسری ها 
 شكم بند بند وبيضي شكل، بالهايي كه بطور متقاطع روي شكم قرار گرفته اند، رنگ قهوه اي بلوطي يا سياه، اندازه اي بين يك تا پنج سانتيمتر.
 
انواع سوسری ها
                   
     - بلاتلا ژرمانيكا                 - پريپلانتا امريكانا               - بلاتا اورينتاليس
                  
 
نحوه زندگی سوسری ها 

سوسك ها پس از ورود به اماكن و مستقرشدن در محل مناسب شـروع به تخم ريزي مي كنند. تخم سوسك به تـعـداد شـانزده تـاچهل و هشت عدد مي باشد كه درون پوشش يا كپسولي قهوه اي و لوبيا مانندشامل دورديف مـوازي اتاقكهاي حاوي تخم به نـام اائوتك(Ootheca) قراردارد.

سوسري ها اين كپسول ها را در محلهاي تاريك و  دور از چشم در شكاف ها و درزها گذاشته و يا به  سطوح زيرين مـيز وصندلي يا تختخواب ا،جعبه  چوبي و ديگر وسايـل بسته بـندي شده  مي چسبانند.

كپسول ها بتدريج بزرگ شده، پس از مدتي سوسك هاي جوان سفيدرنگ كوچك بدون بال از درون آن خارج مي شوند. 
از ابتداي  تخـم ريزي تا خارج شدن نوزاد سـوسك (نـمف)،   سي تا پنجاه روز طول مي كشد. سوسري بالغ چند ماه تا يكسال زندگي مي كند و در اين مدت  عمل تخم ريزي چندين بار تكرار مي شود.  

- سوسري ها گرما را دوست دارند و پشت رادياتورها و لوله های آب گرم مخفی می شوند. 
- روزها در شكاف و درز ديوارها، چهارچوب درها ومبل ها پنهان مي شوند.  
- نقاط تاريك مانند : 
- تختخواب، پشت يخچال و اجاق خوراك پزي و ظروف آشپزخانه، كابينت ها،  
توالت، حمام  - لوله بخاري، محل نگهداري حيوانات، زيرزمين ها،  داخـل تلويزيون و راديو و ديگر وســايل الكــتريكي، آبروها و سيستم فاضلاب محل اختفای سوسک ها است . 
گروهی از سوسری هااز طريق راه رفتن و پرواز حركت كرده و نيز همراه وسايط حمل و نقل، كشتي و هواپيما مسافت هاي طولاني را طي میکنند.                       

- مجاري فاضلاب،  - وسايل بسته بندي شده، 
- جعبه بطري هاي نوشابه، -كيسه هاي سيب زميني و پياز و ساير مواد غذايي كه بگونه اي نامناسب انبار شده اند،  
- اماكن و منازل آلوده مجاور، - دودكش بخاريها،  راههاي انتقال اين حشرات هستند.
 
سوسري ها منشا گرمسيري دارند اما برخي گونه هاي آنها در نواحي معتدل و نيز در قسمت هايي از خانه ها و ساختمان هايي كه هواي گرم و مرطوب و غذاي كافي وجود دارد بسر مي برند.
اين حشرات مواد شيرين و نشاسته اي را ترجيح ميدهند. آنها از شكر و شكلات هاي شيرين، شير، پنير، گوشت، نان و ساير غلات و نيز از مقوا، جلد كتاب، چوب هاي روي سقف، كفي كفش، لاشه سوسري هاي مرده و فلج، خون خشك شده و تازه، مدفوع، خلط، ناخن دست و پاي افراد مريض و خوابيده تغذيه مي كنند. 
 
سـوسـري ها از آفات مهمي محسوب مي شوند كه از كثافات، غـذاهاي فـاسد، پارچه و چسب كتاب تغذيه نموده، قسمتي از غــذاي هضم نشده خود را برمي گردانند، به دفع مدفـوع روي غذا عادت دارند، از دهان و غدد خود ماده ای ترشح مي كنند كه در مسير حركت آنها و منابع غذاييشان بوي ماندگار و نامطبوعي ايجاد مي كنند.

ســوســري ها با آلــوده كردن كـردن مـواد غذايي از طـريق عـوامـل بيمـاري زاي مـوجود در توالت ها، زباله ها، و . . .، عامل انتقال :

- بيماري هاي باكتريايي:  -اسهال - ديسانتري -وبا  -تب تیفوئيد        

- بيماري هاي ويروسي:   -فلج اطفال

- حمل تخم كرم هاي انگلي
 و نيز واكنش هاي آلرژيك مانند ناراحتي پوستي، خارش، تورم پلك و ناراحتي هاي تنفسي را ايجاد مي كنند.

راه های مبارزه با سوسری ها
- جمع آوري و نگهداري مواد غذايي در ظروف درپوشدار در كابينت و يخچال،
- استفاده از زباله دان هاي دردار و قابل شستشو و استفاده از كيسه زباله،
- شستشو و پاك كردن كليه سطوح، وسايل، ظروف و سطل هاي زباله، ابتدا با مواد پاك كننده مانند پودر و مايع ظرفشويي (بمنظور خذف چربي و ساير مواد آلي كه منبع تغذيه حشرات مي باشند)، سپس ضدعفوني آنها با مواد ضدعفوني كننده مانند پودرپركلرين و وايتكس (جهت از بين بردن ميكروب ها).
- استفاده از انبارها و زيرزمين هاي فاقد رطوبت و آب.
- بررسي بسته بندي ها، شانه هاي تخم مرغ، كارتن ها و نيز السبه شسته شده و مبلمان قبل از ورود به ساختمان.
- مسدود كردن شكاف هاي كف اتاق ها، چهارچوب درها و كانل هاي عبور لوله هاي آب، فاضلاب و كابل هاي برق

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 15:21  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

موریانه

 
موریانه
دوره سنگواره‌ای: تریاسیک پسین - عصر حاضر

موریانه زیرخاکی فورموزی، سربازان سرهای قرمز و کارگران سرهای کم‌رنگ دارند.
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
رده: حشرات
زیررده: بالداران
فُرورده: نوبالان
بالاراسته: سوسری‌ها و شیخک‌ها
راسته: جوربالان
خانواده‌ها

Mastotermitidae
Kalotermitidae
Termopsidae
Hodotermitidae
Rhinotermitidae
Serritermitidae
Termitidae

موریانه حشره‌ای است از راسته مساوی بالان (Isoptera)، بالاراستهٔ سوسری‌ها و شیخک‌ها (Dictyoptera).

موریانه‌ها حشراتی هستند که بدنی نرم دارند و به کندی حرکت می‌کنند به حکم طبیعت تا پایان عمر در دژ تاریکی که محل اجتماع آنهاست به سر می‌برند. زیرا در روشنایی آفتاب و فضای باز یارای ایستادگی در برابر دشمنان بی‌شمار خود را ندارند. موریانه‌ها حشراتی هستند اجتماعی که دو نوع از آنها دیده می‌شود: یک نوع در داخل چوب‌های منازل زندگی می‌کنند و نوع دیگر مخصوص نواحی استوایی بوده و در بیابان‌ها برای خود مسکن می‌سازند و طول خانه‌هایشان گاهی به ۵ متر و قطرش به ۸ متر می‌رسد و بسیار هم سخت است، بطوری که با کلنگ هم شکسته نمی‌شود.

در حالت کلی موریانه‌ها، شاه، ملکه، شاهزاده، کارگر و سرباز دارند و اگر تپه آنها را بشکافید همه اینها را از هم تشخیص خواهید داد. تعداد زیادی از موریانه‌ها با استفاده از چوبهای جویده شده و یا گل لانه‌های بزرگی درست می‌کنند. این لانه‌ها بسیار اصولی ساخته شده و برای ساخت آن هر موریانه وظیفه مشخصی دارد. معمولاً موریانه‌ها در درون لانه‌هایشان پنهان می‌شوند، ولی در صورتی که کسی مزاحم آنها شود یا برای تشکیل اجتماع جدید قصد پرواز داشته باشند، از لانه‌هایشان بیرون می‌آیند.

محتویات

[نهفتن]

 

 

تنوع موریانه‌ها در هر دسته

امروزه در حدود دو هزار گونه موریانه در دنیا می‌شناسیم که در مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر فراوانند یکی از نمونه‌های بزرگ و معروف آن موریانه تپه سیاه است که در دماغه امید (جنوب آفریقا) به سر می‌برند و نام علمی آن آمی ترمز آتلانتیکوس است. گونه دیگری که خیلی نزدیک به این نوع و دارای عادات مشابه است در آفریقا و همچنین در استرالیا و بعضی نواحی آمریکا و هندوستان و مالایا و سواحل مدیترانه یافت می‌شود. البته بطور عمده در سراسر ایالات متحده آمریکا و نیز در قسمت جنوبی کانادا یافت می‌شود. در اروپا تا مناطق شمالی این قاره مثلاً تا پاریس و وین جای زیست موریانه است، اما پرشمارترین موریانه‌ها در مناطق باران خیز مدارگانی یافت می‌شوند.

در موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها چند شکلی در هر دسته دیده می‌شود. یعنی در هر اجتماع موریانه تعداد زیادی موریانه‌های کارگر و و موریانه‌های مدافع یا سرباز موجود هستند. وظیفه کارگران تهیه غذا برای مجتمع است، یعنی چوب را می‌خورند و سپس گوارده آن را در اختیار دیگر موریانه‌ها قرار می‌دهند. سربازان بال ندارند، کور هم هستند، ولی با این وصف جنگجویان دلیری به شمار می‌روند. موریانه ملکه می‌تواند تا سی هزار تخم در یک روز بگذارد. او قادر به حرکت نیست و برای زنده ماندن کاملاً به موریانه‌های کارگر متکی است. بعضی از موریانه‌های ملکه می‌توانند تا ۵۰ سال زندگی کنند.

ساختار بدن موریانه‌ها

بسیاری از مردم موریانه را با مورچه سفید اشتباه می‌گیرند. اگر چه موریانه‌ها نیز مانند مورچه‌ها جانورانی اجتماعی هستند، ولی به کلی با آنها تفاوت دارند. موریانه کمری کلفت، رنگی روشن و شاخکهای یکنواخت و خمیده دارد. شکل هر موریانه به نوع وظیفه‌اش در اجتماع موریانه‌ها، بستگی دارد. برای مثال کارگرانی که وظیفه غذا دادن و تمیز کردن ملکه را به عهده دارند، معمولاً کور بوده و بدون بال هستند و دستگاه تناسلی هم ندارند. فقط موریانه نر دارای ۴ بال است و بیش از چند روزی زندگی نمی‌کند، یعنی پس از جفت گیری با نر تنها فرد ماده (ملکه) است که در اجتماع موریانه‌ها زندگی می‌کند و دارای شکمی بزرگ است و کارش فقط تخم‌گذاری است.

در دستگاه گوارش موریانه‌ها که از چوب استفاده می‌کنند، عده‌ای از تک یاختگان از دسته فلاژله‌ها به نام «پلی ماستیژین» زندگی می‌کنند که با موریانه‌ها زندگی اشتراکی دارند، بدین نحو که این تک سلولی‌ها دیاستازی به نام سلولاز ترشح می‌کنند که موجب هضم و نرم شدن چوبها می‌شود و در این حالت موریانه‌ها چوبهای نرم شده را می‌خورند.

تپه‌های موریانه‌ای و زندگی اجتماعی موریانه‌ها

تپه‌های موریانه‌ای که به‌وسیله موریانه‌های تپه سیاه ساخته می‌شوند ممکن است به شکل لکه‌های نمایانی در تمام نقاط دامنه‌های کوهستانی جنوب غربی دماغه امید دیده شوند. سطح هر تپه درست مانند سطح خارجی مغز دارای برجستگیها و شیارهای مخصوصی است. بزرگ‌ترین آنها در حدود ۶۰ سانتیمتر بلندی دارد و پهنای قاعده آن نیز به ۶۰ سانتیمتر می‌رسد اگر یکی از آنها را بشکافیم دیده می‌شود که داخل آن مانند اسفنج است و از تعداد زیادی اتاقک تشکیل شده که عرض هر کدام از آنها ۲.۵ سانتیمتر است و با دریچه‌های کوچک راه دارد.

گرچه در یک تپه موریانه‌ای بزرگ ممکن است بیش از ۵۰۰۰۰ موریانه زندگی کنند ولی داخل آن همیشه تمیز است. این تمیزی به این دلیل است که موریانه‌ها مدفوعات خود را به منزله سیمان در ساختن دیواره‌های تپه و اتاقکها بکار می‌برند و لاشه‌ها را نیز می‌خورند و مصرف می‌کنند. بیشتر ساکنین تپه حشرات کوچکی به طول ۵ میلیمتر هستند که سرهایی سفید و بدنی به رنگ خاکستری تیره دارند. اینها کارگرها را تشکیل می‌دهند کارگرها ممکن است نر یا ماده باشند اندام تناسلی آنها رشد نمی‌کند و فعالیتی ندارد و فقط اثری از آن باقی است موریانه‌های کارگر کاملاً کورند و کارشان جمع آوری غذا و رسیدگی به بچه‌ها و پرستاری از شاه و ملکه و شاهزاده هاست.

موریانه ملکه می‌تواند تا ۳۰۰۰۰ تخم در یک روز بگذارد او قادر به حرکت نیست و برای زنده ماندن کاملاً به موریانه‌های کارگر متکی است بعضی از موریانه‌های ملکه می‌توانند تا ۵۰ سال زندگی کنند که از طول عمر همه حشرات دیگر بیشتر است. افراد دیگری که در حدود یک دهم ساکنین تپه را تشکیل می‌دهند و با کارگران تفاوت دارند سربازها هستند که رنگشان زرد و سرشان بیضی شکل است و یک جفت آرواره بلند و نوک تیز دارند که سلاح آنها را تشکیل می‌دهد کار آنها دفاع در برابر هجوم دشمنان خارجی است. سربازها در کار کارگرها شرکت ندارند ولی همیشه برای حمله به دشمنانی که می‌خواهند به زور وارد جایگاه آنها شوند آماده‌اند. بزرگ‌ترین دشمن موریانه‌ها، مورچه‌ها هستند که اگر آنها را بگیرند فورا می‌کشند و لاشه شان را برای تغذیه به لانه خود می‌برند.

لانه‌سازی

در مناطق مدارگانی، بسیاری از موریانه‌ها لانه سازی می‌کنند. لانه‌هایی به صورت تپه‌ها و گنبدها که حدود ۲۰ متر وسعت و ارتفاعی شاید بیشتر از ۱۰ متر از سطح زمین دارند. برخی دیگر از موریانه‌ها درخت آشیان هستند، یعنی آشیانه‌هایی به اندازه‌های گوناگون معمولاً به بزرگی یک توپ بستکبال، بر فراز درختان می‌سازند. موریانه‌ها در داخل چنین آشیانه‌هایی خود را از خطر حمله پرندگان، سوسمارها، عنکبوت‌ها و مورچه‌ها مصون می‌دارند.

آشیانه برخی از موریانه‌های آفریقایی مانند چتر است، طوری که آب باران به اطراف آن سرازیر می‌شود. دسته‌ای دیگر از موریانه‌ها، لانه خود را به گونه‌ای می‌سازند که دمای درون آن هماهنگ‌پذیر گردد. لانه و آشیانه سازی موریانه‌ها نمونه شگرفی از کار غریزی است. این کار بر عهده کارگران نوزاد نهاده شده است. چرا که کارگران تازه تولد یافته هیچگاه در لانه پدر و مادر خود زیست نمی‌کنند و در نتیجه راهی برای آموختن لانه‌سازی ندارند.

+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 14:38  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

شته ها

شته ها

این آفت به رنگ های قرمز ، سیاه ،قهوه ای و سبز دیده می شود که دارای خرطوم بوده و از شیره نبات تغذیه می کنند .

شته ها از جوانه ، غنچه ، میوه ، تنه و شاخ و برگ تغذیه نموده و به نبات آسیب می رسانند شته انواع مختلف دارد بنام های شته خالدار هلو ، شته گلابی ، شته مومی سیب ، شته سبز سیب ، شته زرد آلو و شته انار .


مبارزه با شته باید به موقع صورت گیرد تا کاملا" اثر بخش باشد اکثر مردم تقریبا" می توانند این نوع آفت زدگی را تشخیص داده و به محض بروز با آن مبارزه نمایند .

توجه شود که در تمام سمپاشی های درختان میوه که در بهار صورت می گیرد باید حداقل  ٣/٢  گلهای میوه ریخته شده باشند زیرا اگر صبر نمایند تا تمامی گل ها ریخته و سپس سمپاشی کنند آفت حمله نموده و صدمه وارد خواهد ساخت بنابراین   ٣/١ گل ها زائد است که در اثر سمپاشی از بین می روند و ایرادی متصور نیست چنانچه پس از سمپاشی اول تمام قسمت های درخت از وجود این آفت پاک شد نیازی به سمپاشی بعدی نخواهد بود و الا به فاصله هر 20 روز دو نوبت دیگر سمپاشی باید تکرار گردد شته های کشنده در روی درخت مشخص اند و اگر شته های جانداری مشاهده شدند همان طور که گفته شد سمپاشی تجدید می شود .

می توانیم با سموم فسفره از قبیل مالاتیون به نسبت 5/2 در 1000 لیتر آب یا دیازینون 60 درصد به نسبت 5/1 در هزار لیتر آب سمپاشی نماییم .


+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 14:10  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

سوسک ها

مقدمه

حشرات جانورانی هستند که دارای سر ، سینه و شکم بوده و دارای یک جفت شاخک هستند. حشرات دارای قطعات دهانی برای مکیدن ، جویدن و لیسیدن هستند. سینه دارای سه زوج پاهای بندبند و دو زوج بال است که تغییر یافته و یا تحلیل رفته یا وجود ندارد. دارای قلب پشتی باریک می‌باشند. تنفس به کمک نایهای منشعب که پوشش درونی آنها از کوتیکول است صورت می‌گیرد. نایها اکسیژن هوا را از منافذ تنفسی مستقیما به بافتها می‌رسانند.

وازنش به توسط دو یا تعداد زیادی لوله‌های مالپیگی کوچک صورت می‌گیرد. دستگاه عصبی عبارتست از عقده‌هایی که به طناب عصبی شکمی دولا اتصال دارد. اندامهای حسی عبارتند از چشمهای ساده و مرکب. بعضی حشرات دارای وسایلی برای تولید و درک صدا هستند استاتوسیت در آنها وجود ندارد. جنسهای نر و ماده از هم جداست. لقاح داخلی است. تقسیم تخم آنها سطحی است. سیر تکامل توام با چندین بار پوست‌اندازی است.

رده بندی




تصویر

زیر رده بی‌بالان یا بی‌دگردیسان

که بدون بال هستند دارای دگردیسی کم و یا فاقد دگردیسی هستند. شکم دارای زواید شکمی به اضافه دنباله است و دارای چندین راسته‌اند.

زیر رده بال‌داران یا حشرات بال‌دار

این حشرات دارای بال هستند بعضی دارای بال بعضی بدون بال یا بال تغییر یافته هستند. غیر از دنباله‌های شکمی و زواید تناسلی زایده‌های دیگری در آنها موجود نیست.

راسته راست بالان

راست بالان در مراحل جوانی به صورت لاروهایی با چشمهای مرکب هستند بالها تکامل می‌یابد و دگردیسی آهسته و تدریجی دارند و دارای اندازه‌های متوسط و بزرگند. قطعات دهانی خرد کننده دارند. بالهای جلوی آنها نازک و پوست مانند است و دارای رگبال می‌باشند. بالهای عقبی آنها غشایی حاشیه‌دار و دارای رگبالهای بسیار زیاد است این بالها به صورت بادبزنی زیر بال جلوی تا می‌خورد بعضی نیز بدون بالند، شکم معمولا دارای دنباله و اندام تخم ریز است. اکثرا آنها گیاهخوارند و دارای 230000 گونه می‌باشند و از کربونیفر تاکنون وجود دارند.

خزوکها یا سوسکهای حمام

بدن این جانوران پهن است قسمتی از سر در زیر سینه آنها قرار گرفته است شاخکهای این جانوران طویل و تیره رنگ است و اغلب آنها بدبو هستند.



تصویر

محل زندگی

روزها در سوراخها مخفی می‌شوند و در شب و تاریکی سریع می‌دوند.

نوع تغذیه

همه چیز خوارند، و از غذاهای فاسد شده، البسه ، چرم و کتاب و بسیاری از مواد دیگری تغذیه می‌کنند مانند سوسک آمریکایی یا پریپلانتا آمریکانا ، سوسک شرقی یا بلاتااوریبانتالی

سوسک آمریکایی یا پریپلانتا آمریکانا

بدنی پهن با رنگی تیره دارد و حیوان نر بالدار و کوچکتر از حیوان ماده است و حیوان ماده فاقد بال است.



تصویر

سوسک آلمانی یا بلاتاژرمانیکا

در این گونه نیز حیوان بدون بال و بزرگتر از حیوان نر است و حیوان بالدار است نرها دارای صدای مخصوص می‌باشند. ماده تخمهای خود را در کپسول کیتینی می‌ریزد و آن را مدتی در انتهای شکم خود حمل می‌کند. در هر کپسول تعداد زیادی تخم وجود دارد. حیوان ماده می‌تواند سه تا چهار کپسول تولید نماید. نوزادهای تازه بیرون آمده سفید یا زرد رنگند پسی از چندن پوست اندازی رنگ پوره‌ها تغییر می‌کند تا پس از آخرین پوست اندازی حیوان بالغ شود در جاهای مرطوب و تاریک زندگی می‌کند.
+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 14:8  توسط مرضیه نظری شادکام  | 

ملخ ها

مقدمه

ملخها ، پروانه‌ها ، مگسها و بسیاری از جانوران دیگر رده حشرات را تشکیل می‌دهند. حشرات دارای انواع مختلف بوده و فراوان‌ترین و کثیرالانتشارترین جانوران می‌باشند و به خاطر ساختار ویژه بدنشان قادر به زندگی در شرایط گوناگون محیطی می‌باشند. ملخ دارای قطعات دهانی خرد کننده می‌باشد. دگردیسی ملخ ناقص است. ملخها در سرایر جهان در بیشتر چراگاهها ، علفزارها و کشتزارهای کنار جاده وجود دارند و در محلی که زندگی می‌کنند علفها ، چمنها و سایر گیاهان برگ‌دار را می‌خورند.



تصویر

مشخصات بدن

اسکلت خارجی

بدن از اسکلت خارجی کتینی تشکیل شده است و اسکلت خارجی از صفحات سخت تشکیل شده که بوسیله درزهایی از جنس کوتیکول نرم و جداست و در نتیجه بندها و ضمایم بدن می‌توانند حرکت کنند. زیر کوتیکول رنگ آمیزی متنوع ملخهاست که باعث می‌شود به رنگ محیط دربیایند.

سر

یک جفت شاخک باریک بندبند با موهای حسی و دو چشم مرکب جانبی و سه چشم ساده. قسمت بیشتر سر در یک قطعه جوش خورده یا اپیکرانیوم جای گرفته که شامل تارک پشتی و گره‌های جانبی و پیشانی است. در زیر پیشانی دهان قرار دارند که دهان شامل یک لب فوقانی ، یک زبان میانی ، دو فک جانبی که شامل دندانها می باشد ، یک جفت آرواره زیرین و یک لب تحتانی پهن شامل دو زایده حسی کوتاه.

سینه

سینه تشکیل شده از پیش سینه ، میان سینه و پس سینه. در هر یک از قطعات سینه‌ای یک جفت پای بند بند وجود دارد و در میان سینه و پس سینه علاوه بر پاها به هر کدام ، یک جفت بال متصل است. قطعات هر بند دارای یک قطعه پشتی چهار صفحه‌ای ، یک قطعه پهلویی سه صفحه‌ای و یک قطعه سینه یا جناغ شکمی فرد است.

اجزای پا

پیش ران ، پی ران ، ران ، ساق و مچ. مچ از سه قسمت ابتدایی که دارای چهار جفت بالشتک در سطح شکمی و قسمت انتهایی که دارای یک نرمه یا برجستگی نرم در خارج آن دو چنگال می‌باشد. این نرمه‌هاست که ملخ را قادر می‌سازد که روی سطح صاف خود را نگه دارد. پایی که به آخرین قسمت سینه مربوط است یک ران بزرگ دارد که دارای عضلاتی قوی است و یک ساق طویل که برای جهیدن بکار می‌رود. بالهای پیشین ضخیم ولی بالهای عقبی پهن و غشایی است. این بالها به صورت بادبزنی تاخورده و در زیر بالهای پیشین قرار دارد و در حین پرواز باهم باز می‌شود.

مشخصات بال

هر بال به صورت یک برآمدگی کیسه مانند از پوشش بدن ظاهر می‌گردد و به شکل غشایی دولایی نازک و پهن می‌شود و در داخل آنها نایها وجود دارد و اطراف نایها سینوسهای خونی یافت می‌شود. کوتیکول به دور نایها ضخیم می‌شود و به این ترتیب رگبال‌ها تشکیل می‌شود. شکل و طرح رگبال‌ها در گونه‌ها آنچنان ثابت است که در طبقه بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شکم

شکم استوانه‌ای و باریک است و مرکب از یازده قطعه یا بند می‌باشد. بند انتهای شکم برای جفت‌گیری مناسب است. در طول پهلوهای زیرین سینه و شکم ده جفت سوراخهای کوچک به نام منافذ تنفسی وجود دارد. که به دستگاه تنفس وصل می‌شود. در هر طرف اولین بند شکمی پرده صماخی تخم مرغی شکلی وجود دارد که اندام شنوایی حیوان است.

در ملخ نر 8 بند به قطعات قلابی شبیه ولی بند 9 و 10 بهم چسبیده و بند 11 صفحه فوق مخرج را تشکیل می‌دهد و یک خار کوچک به نام دنباله شکمی در یک طرف قسمت عقب بند 10 شکمی وجود دارد و جناغ بند 9 اندام جفت‌گیری را تشکیل می‌دهد. در ملخ ماده جناغ 8 وجود ندارد و جناغ 9 طویل است و یا صفحه جانبی در بند 10 دیده می‌شود و انتهای شکم دارای 2 لوب زوج می‌باشد که اندام تخم‌گذاری را تشکیل می‌دهد.



تصویر

عضلات

در سر عضلات کوچک و مرکب وجود دارد که شاخکها و قطعات دهانی را حرکت می‌دهد. در سینه عضلات بزرگی موجود است که بالها و پاها را حرکت می‌دهد. تعدادی از عضلات شکم حرکات تنفسی را انجام می‌دهد و عده‌ای نیز در اندامهای تولید مثلی موثرند.

دستگاه گوارش

شامل حفره دهانی و مری باریک است که تا چینه دان بزرگ ادامه پیدا می‌کند. پس از چینه دان یک پیش معده یا سنگدان وجود دارد و بخش میانی شامل معده است که به شش جفت روده های کور معدی اتصال می‌یابد. پس از معده بخش عقبی یا روده می‌باشد که قسمت قدامی نازک و ناحیه میانی باریک و به راست روده که متسع است ختم می‌شود.

دستگاه گردش خون

قلب لوله‌ای و باریک است و در مقابل دیواره پشتی شکم داخل یک حفره دل پوشی جای دارد. حفره دل پوشی از دو پرده عشایی و ماهیچه‌ای عرضی ظریف احاطه شده است. خون از راه سوراخهای جانبی زوج و کوچک یا منافذ جانبی قلب که دریچه دارد وارد قلب شده و به توسط انقباضات قلب به داخل یک آئورت پشتی که به طرف سر امتداد دارد با فشار به جلو رانده می‌شود.

سپس خون وارد یک حفره کاذب شده و پس میان اندامهای داخلی راه می‌یابد و سرانجام داخل حفره دل پوشی می‌گردد. دستگاه جریان خون مانند سایر بندپایان باز و حفره‌ایست و در آن مویرگ و یسیاهرگ وجود ندارد پلاسمای خون محتوی گلبولهای بی‌رنگ است که با از بین بردن موجودات زنده ریز خارجی به مثابه بیگانه‌خوار ، عمل می‌کند.

دستگاه تنفسی

منافذ تنفسی یا روزنه‌های زوج به یک مجموعه لوله‌های هوای روپوستی و قابل ارتجاع به نام نایها متصل می‌گردد و نامها به تمام قسمتهای بدن منشعب می‌گردد. کوچکترین شاخه‌ها ، یا نایژک اکسیژن را به یاخته‌های بدن رسانده انیدرید کربنیک را مستقیما از آنها خارج می‌سازد. ملخ برخلاف بعضی حشرات دارای چندین کیسه هوایی بزرگ با دیواره‌های نازک در شکم می‌باشد که در آنها انقباض و انبساط متناوب دیواره بدن به راندن و خارج کردن هوا در دستگاه نایی کمک می‌کند. در دم چهار زوج اولی روزنه یا منافذ تنفس باز و شش تای خلفی بسته است و در بازدم عکس ترتیب دم برقرار است بطوری که گردش هوا در نایها معین و مشخص می باشد.

دستگاه وازنش

بافتهای قدامی بخش عقبی لوله گوارش به تعدادی لوله‌های مالپیگی رشته مانند اتصال دارد این لوله‌ها در حفره‌های خونی جای دارد و انتهای آزاد آنها مسدود است. دیواره لوله‌ها از یک لایه بافتهای بزرگ درست شده که اوره و املاح را از خون گرفته و به داخل روده تخلیه می‌کند.

دستگاه عصبی

مغز یا عقده‌های فوق مری در سر واقع است و از سه جفت عقده‌های به یکدیگر جوش خورده درست شده است که اعصابی به چشمها ، شاخکها و سایر اندامهای واقع در سر می‌فرستد. مغز بوسیله دو رابط عرضی در دور مری به عقده‌های زیر مری متصل می‌گردد. این عقده‌ها نیز سه جفت است. هر بند سینه‌ای دارای یک زوج عقده با اعصابی به طرف پاها ، بالها و اندامهای داخلی می‌باشد فقط پنج زوج عقده شکمی وجود دارد که اعصابی به اندامهای خلفی می‌فرستد. همچنین یک دستگاه عصبی سمپاتیک یا احشایی موجود است که مرکب از یک قسمت سرحنایی با عقده‌ها و اعصابی که به مغز و روده و معده و قلب اتصال می‌یابد و مجموعه ظریف کوچکی از اعصاب محیطی در زیر پوست دیواره بدن قرار دارد.

اندامهای حسی

  • موهای حسی موجود در شاخکها ، دهان ، دنباله‌های شکمی و قطعات انتهایی پا
  • اندامهای رویایی در شاخکها قرار د ارد.
  • اندامهای چشایی روی زایده‌های حسی قرار دارد.
  • چشمهای ساده
  • اندام شنوایی که از یک پرده صماغ کشیده‌ای تشکیل یافته است که با الیاف عصبی حسی متصل است.

دستگاه تولید مثل

جنس نر و ماده از هم جداست دستگاه تناسلی نر شامل بیضه (دو عدد) و لوله‌های بسیار باریک که به مجرای دابران ملحق می‌شود. مجرای دابران به یک مجرای انزالی می‌پیوندد و به این مجرا غده‌هایی وصل می‌شود و این مجرا به هنگام جفت‌گیری به خارج باز می‌شود. در حیوان ماده هر تخمدان از چندین لوله مواد تخم باریک شونده درست می‌شود. که در آن تخمکها تشکیل و خود به یک تخم راهه اتصال می‌یابد و لوله تخم‌راهه باهم یکی شده و یک مهبل میانی تشکیل می‌دهد که به طرف عقب امتداد می‌یابد و به یک جسم نطفه‌ای کوچک یا کیسه ذخیره اسپرماتوزوئید می‌پیوندد و جام نطفه‌ای در موقع جفت‌گیری اسپرم دریافت کرده و ذخیره می‌نماید. منفذ دستگاه تناسلی ماده در سطح شکمی به خارج مربوط می‌شود.

وضع طبیعی

در روزهای گرم بهار لاروهای جوان از تخم بیرون آمده و پس از چند روز این پوره‌ها که فاقد بالها و اندامهای تولید مثلی‌اند کوتیکول آنها نرم شده می‌افتد. پوره‌ای که بیرون می‌آید هوا را می‌بلعد و در نتیجه بر حجمش اضافه شده و سپس کوتیکول سخت و تیره رنگ می‌شود. هر یک از اینها پنج یا شش مرحله لاروی داشته و دوره رشد و کامل شدن آنها به 30 تا 50 روز یا بیشتر طول می‌کشد ابتدا بالها رشد می‌کنند و در آخرین پوست‌اندازی به اندازه نهایی خود می‌رسند. اینها هر دو انواع رستینها مخصوصا اقسام تازه و آبدار و شاداب را می‌خورد.

اهمیت اقتصادی

حشرات به علت تعداد زیاد و روابط آنها با انسان ، دارای اهمیت اقتصادی بزرگی هستند و بعضی از آنها برای انسان مفید و بسیاری نیز مضرند
+ نوشته شده در  یکشنبه یکم خرداد 1390ساعت 13:50  توسط مرضیه نظری شادکام  |